• Wpisów:31
  • Średnio co: 75 dni
  • Ostatni wpis:6 lata temu, 13:57
  • Licznik odwiedzin:10 576 / 2430 dni
Jesteś niezalogowany. Niektóre wpisy dostępne są tylko dla znajomych.
 
Czesc I
Koncepcja behawiorystyczna,
czyli czlowiek zewnatrzsterowny

Rozdzial 1
Srodowisko a zachowanie

1. Thorndike, Tolman, Skinner - sformuowali wiele praw rzadzacych ludzkim zachowaniem.
Koncepcja behawiorystyczna zawsze wywolywala kontrowersje. Entuzjasci uwazali ja jednak za ostatnia szanse naukowego poznania czlowieka, iz dzieki niemu mozna odrzucic mity o procesach psychicznych i stworzyc teorie psychologiczna rownie scisla i jednoznaczna, co teorie fizyczne lub biologiczne. Wszystcy jednak moga stwierdzic, ze pewne szczegolowe odkrycia behawiorystow dotyczace uczenia sie i warunkowania sa niekwestionoowanym wkladem do nauk spolecznych.

2. Koncepcja behawiorystyczna w ujeciu Skinnera.
Uwaza, ze wiekszosc filozofow, psychologow itp analizuje zachowanie czlowieka w sposob przednaukowy, lekcewazac w ten sposob fundamentalna zasade determinizmu zjawisk. Tworza oni obraz czlowieka autonomicznego, ktorego reakcje zaleza od bodzcow zewnetrznych, ale i wewnetrznych, a wiec od swiadomosci, popedow, cech charakteru. Czynniki wewnetrzne wg nich odgrywaja tak wazna role w dzialaniu, ze powinny byc one przedmiotem badan naukowych. Behawiorysci twierdza, ze wyjasnianie zachowania czlowieka za pomoca hipotetycznych czynnikow wewnetrznych jest pseudodeterministyczne i prowadzi psychologie do bankructwa. Metoda ,,etykietowania" nie tylko nie ujawnia rzeczywistych przyczyn zachowania, lecz czesto prowadzi do blednego kola.
Jesli psychologia chce poznac zachowanie jednostki, musi ona -- zdaniem Skinnera - porzucic mit autonomicznego czlowieka i przyjac zasady determinizmu , ktore sa akceptowane w bardziej rozwinietych naukach.
Psychologia powinna - podobnie jak fizyka, badac zaleznosc zachowania od srodowiska zewnetrznego.

3. Wg. koncepcji behawiorystycznej, naszkicowanie przez Skinnera - zachowanie czlowieka, jego osiagniecia w uczeniu sie i pracy tworczej, jego kontakty interpersonalne i dzialalnosc organizacyjna sa zalezne od: - wyposazenia genetycznego, od srodowiska zewnatrznego i spolecznego. Srodowisko to (instytucje kulturalne, partie polityczne, system szkolny, srodki masowego przekazu...) steruja ludzkim zachowaniem.
Struktura zachowania jest w duzym stopniu kopia struktury srodowiska (przyklad robotnika pracujacego przy zautomatyzowanej tasmie i robotnika wytwarzajacego te narzedznia metoda warszatowa).
Wg . behawiosytow srodowisko jest konfiguracj lub mozaika bodzcow ( w skrocie S). Bodzce te steruja reakcjami czlowieka ( w skrocie R). Wiec jednostka jest calkowice kontrolowana przez zewneetrzne zdarzenia. Glowym zadaniem spychologa jest wiec badanie relacji instiejacych m iedzy S i R.
Zdaniem Skinnera czynniki wewnetrzne nie reguluja zachowania., tak zwane ,,swiadome kierowanie swoim losem " jest zbiorowa iluzja.
KOncepcja R-S rozni sie od potocznego wyobrazenia o czlowiek autonomicznym. Szuka ona przyczynn zachowania nie tyle w osobowosci, co w zewnetrznym srodowisku ( przyklad ucznia agresywnego w szkole, przyczyna tego zachowanie nie byla impulsywnosc itp, a historia wychowania dziecka w rodzinie).
Wspolczesni behawioryscie nie ograniczaja sie do stwierdzenia, ze srodowisko steruje zachowaniem czlowieka, ale zwracaja rowniez uwage, ze jego zachowanie wplywa na zmiane srodowiska. Zachowanie ludzkie jest sprawcze, poniewaz ksztaltuje otoczenie jednostki.
Srodowisko fizyczne - jest w wysokims topniu man-made - wytworem czlowieka (drogi,sciany, ubrania..)
Srodowiska spoleczne - takze jest man - made ( jezyk, wzory zachowan,nawyki...)
Zatem miedzy srodowiskiem a zachowaniem istnieje sprzezenie zwrotne.
Uczeni ci stworzyli koncepcje czlowieka zewnatrzsterownego, kontrolowanego przez zewnetrzny swiat.

4. Stany wewnetrzne czlowieka, jego swiadomosc, charakter czy postawy , nie wplywaja na ludzkie reakcje. Behawioryscie nnie neguja istnienia zycia wewnetrznego, zwracaj jedynie uwage, ze nie reguluje ono dzialania czlowieka.
Stany wewnetrzne sa prywatna sprawa jednostki, sa one produktem ,,dodatkowym" dzialania, produktem, ktoregto baadanie nie wzbogaca naszej wiedzy o mechanizmach zachowania.
To nie swiadomosc pustki czy beznadziejnosci wplywa na zachowaniw, ale zle zorganizowane srodowisko spoleczne i fizyczne.
Behawiorysci odrzucili koncepcje czlowieka aktywnego i samodzielnego, czlowieka kierowanego przez wewnetrzne motywy i dazenia. Takie radykalne spojrzenie prowadzi do konsekwencji. Jedna z nich jest szczegolnie wazna - skoro zachowanie czlowieka zalezy od srodowiska spoelcznego, to dzieki odpowiednim metodom manipulacji mozna dowolnie modyfikowac reakcje ludzkie. Jesli chcemy uksztaltowac ,,czlowieka doskonalego", ktory posiadal by nawyki organizacyjne i techniczne, musimy najpierw stworzyc ,,doskonale srodowisko".
Behawiorysci stworzyli cos wiecej niz kontrowerssyjny obraz czlowieka, sformulowali oni ponadto nawy paradygmat naukowy, zgodnie z ktorym psychologia - podobnie jak fizyka - powinna byc naukowa calkowicie obiektywna, ktora bada relacje miedzy zjawiskami obserwowanymi.
 

 
Czesc I
Koncepcja behawiorystyczna,
czyli czlowiek zewnatrzsterowny

Rozdzial 1
Srodowisko a zachowanie

1. Thorndike, Tolman, Skinner - sformuowali wiele praw rzadzacych ludzkim zachowaniem.
Koncepcja behawiorystyczna zawsze wywolywala kontrowersje. Entuzjasci uwazali ja jednak za ostatnia szanse naukowego poznania czlowieka, iz dzieki niemu mozna odrzucic mity o procesach psychicznych i stworzyc teorie psychologiczna rownie scisla i jednoznaczna, co teorie fizyczne lub biologiczne. Wszystcy jednak moga stwierdzic, ze pewne szczegolowe odkrycia behawiorystow dotyczace uczenia sie i warunkowania sa niekwestionoowanym wkladem do nauk spolecznych.

2. Koncepcja behawiorystyczna w ujeciu Skinnera.
Uwaza, ze wiekszosc filozofow, psychologow itp analizuje zachowanie czlowieka w sposob przednaukowy, lekcewazac w ten sposob fundamentalna zasade determinizmu zjawisk. Tworza oni obraz czlowieka autonomicznego, ktorego reakcje zaleza od bodzcow zewnetrznych, ale i wewnetrznych, a wiec od swiadomosci, popedow, cech charakteru. Czynniki wewnetrzne wg nich odgrywaja tak wazna role w dzialaniu, ze powinny byc one przedmiotem badan naukowych. Behawiorysci twierdza, ze wyjasnianie zachowania czlowieka za pomoca hipotetycznych czynnikow wewnetrznych jest pseudodeterministyczne i prowadzi psychologie do bankructwa. Metoda ,,etykietowania" nie tylko nie ujawnia rzeczywistych przyczyn zachowania, lecz czesto prowadzi do blednego kola.
Jesli psychologia chce poznac zachowanie jednostki, musi ona -- zdaniem Skinnera - porzucic mit autonomicznego czlowieka i przyjac zasady determinizmu , ktore sa akceptowane w bardziej rozwinietych naukach.
Psychologia powinna - podobnie jak fizyka, badac zaleznosc zachowania od srodowiska zewnetrznego.

3. Wg. koncepcji behawiorystycznej, naszkicowanie przez Skinnera - zachowanie czlowieka, jego osiagniecia w uczeniu sie i pracy tworczej, jego kontakty interpersonalne i dzialalnosc organizacyjna sa zalezne od: - wyposazenia genetycznego, od srodowiska zewnatrznego i spolecznego. Srodowisko to (instytucje kulturalne, partie polityczne, system szkolny, srodki masowego przekazu...) steruja ludzkim zachowaniem.
Struktura zachowania jest w duzym stopniu kopia struktury srodowiska (przyklad robotnika pracujacego przy zautomatyzowanej tasmie i robotnika wytwarzajacego te narzedznia metoda warszatowa).
Wg . behawiosytow srodowisko jest konfiguracj lub mozaika bodzcow ( w skrocie S). Bodzce te steruja reakcjami czlowieka ( w skrocie R). Wiec jednostka jest calkowice kontrolowana przez zewneetrzne zdarzenia. Glowym zadaniem spychologa jest wiec badanie relacji instiejacych m iedzy S i R.
Zdaniem Skinnera czynniki wewnetrzne nie reguluja zachowania., tak zwane ,,swiadome kierowanie swoim losem " jest zbiorowa iluzja.
KOncepcja R-S rozni sie od potocznego wyobrazenia o czlowiek autonomicznym. Szuka ona przyczynn zachowania nie tyle w osobowosci, co w zewnetrznym srodowisku ( przyklad ucznia agresywnego w szkole, przyczyna tego zachowanie nie byla impulsywnosc itp, a historia wychowania dziecka w rodzinie).
Wspolczesni behawioryscie nie ograniczaja sie do stwierdzenia, ze srodowisko steruje zachowaniem czlowieka, ale zwracaja rowniez uwage, ze jego zachowanie wplywa na zmiane srodowiska. Zachowanie ludzkie jest sprawcze, poniewaz ksztaltuje otoczenie jednostki.
Srodowisko fizyczne - jest w wysokims topniu man-made - wytworem czlowieka (drogi,sciany, ubrania..)
Srodowiska spoleczne - takze jest man - made ( jezyk, wzory zachowan,nawyki...)
Zatem miedzy srodowiskiem a zachowaniem istnieje sprzezenie zwrotne.
Uczeni ci stworzyli koncepcje czlowieka zewnatrzsterownego, kontrolowanego przez zewnetrzny swiat.

4. Stany wewnetrzne czlowieka, jego swiadomosc, charakter czy postawy , nie wplywaja na ludzkie reakcje. Behawioryscie nnie neguja istnienia zycia wewnetrznego, zwracaj jedynie uwage, ze nie reguluje ono dzialania czlowieka.
Stany wewnetrzne sa prywatna sprawa jednostki, sa one produktem ,,dodatkowym" dzialania, produktem, ktoregto baadanie nie wzbogaca naszej wiedzy o mechanizmach zachowania.
To nie swiadomosc pustki czy beznadziejnosci wplywa na zachowaniw, ale zle zorganizowane srodowisko spoleczne i fizyczne.
Behawiorysci odrzucili koncepcje czlowieka aktywnego i samodzielnego, czlowieka kierowanego przez wewnetrzne motywy i dazenia. Takie radykalne spojrzenie prowadzi do konsekwencji. Jedna z nich jest szczegolnie wazna - skoro zachowanie czlowieka zalezy od srodowiska spoelcznego, to dzieki odpowiednim metodom manipulacji mozna dowolnie modyfikowac reakcje ludzkie. Jesli chcemy uksztaltowac ,,czlowieka doskonalego", ktory posiadal by nawyki organizacyjne i techniczne, musimy najpierw stworzyc ,,doskonale srodowisko".
Behawiorysci stworzyli cos wiecej niz kontrowerssyjny obraz czlowieka, sformulowali oni ponadto nawy paradygmat naukowy, zgodnie z ktorym psychologia - podobnie jak fizyka - powinna byc naukowa calkowicie obiektywna, ktora bada relacje miedzy zjawiskami obserwowanymi.
 

 
Czesc I
Koncepcja behawiorystyczna,
czyli czlowiek zewnatrzsterowny

Rozdzial 1
Srodowisko a zachowanie

1. Thorndike, Tolman, Skinner - sformuowali wiele praw rzadzacych ludzkim zachowaniem.
Koncepcja behawiorystyczna zawsze wywolywala kontrowersje. Entuzjasci uwazali ja jednak za ostatnia szanse naukowego poznania czlowieka, iz dzieki niemu mozna odrzucic mity o procesach psychicznych i stworzyc teorie psychologiczna rownie scisla i jednoznaczna, co teorie fizyczne lub biologiczne. Wszystcy jednak moga stwierdzic, ze pewne szczegolowe odkrycia behawiorystow dotyczace uczenia sie i warunkowania sa niekwestionoowanym wkladem do nauk spolecznych.

2. Koncepcja behawiorystyczna w ujeciu Skinnera.
Uwaza, ze wiekszosc filozofow, psychologow itp analizuje zachowanie czlowieka w sposob przednaukowy, lekcewazac w ten sposob fundamentalna zasade determinizmu zjawisk. Tworza oni obraz czlowieka autonomicznego, ktorego reakcje zaleza od bodzcow zewnetrznych, ale i wewnetrznych, a wiec od swiadomosci, popedow, cech charakteru. Czynniki wewnetrzne wg nich odgrywaja tak wazna role w dzialaniu, ze powinny byc one przedmiotem badan naukowych. Behawiorysci twierdza, ze wyjasnianie zachowania czlowieka za pomoca hipotetycznych czynnikow wewnetrznych jest pseudodeterministyczne i prowadzi psychologie do bankructwa. Metoda ,,etykietowania" nie tylko nie ujawnia rzeczywistych przyczyn zachowania, lecz czesto prowadzi do blednego kola.
Jesli psychologia chce poznac zachowanie jednostki, musi ona -- zdaniem Skinnera - porzucic mit autonomicznego czlowieka i przyjac zasady determinizmu , ktore sa akceptowane w bardziej rozwinietych naukach.
Psychologia powinna - podobnie jak fizyka, badac zaleznosc zachowania od srodowiska zewnetrznego.

3. Wg. koncepcji behawiorystycznej, naszkicowanie przez Skinnera - zachowanie czlowieka, jego osiagniecia w uczeniu sie i pracy tworczej, jego kontakty interpersonalne i dzialalnosc organizacyjna sa zalezne od: - wyposazenia genetycznego, od srodowiska zewnatrznego i spolecznego. Srodowisko to (instytucje kulturalne, partie polityczne, system szkolny, srodki masowego przekazu...) steruja ludzkim zachowaniem.
Struktura zachowania jest w duzym stopniu kopia struktury srodowiska (przyklad robotnika pracujacego przy zautomatyzowanej tasmie i robotnika wytwarzajacego te narzedznia metoda warszatowa).
Wg . behawiosytow srodowisko jest konfiguracj lub mozaika bodzcow ( w skrocie S). Bodzce te steruja reakcjami czlowieka ( w skrocie R). Wiec jednostka jest calkowice kontrolowana przez zewneetrzne zdarzenia. Glowym zadaniem spychologa jest wiec badanie relacji instiejacych m iedzy S i R.
Zdaniem Skinnera czynniki wewnetrzne nie reguluja zachowania., tak zwane ,,swiadome kierowanie swoim losem " jest zbiorowa iluzja.
KOncepcja R-S rozni sie od potocznego wyobrazenia o czlowiek autonomicznym. Szuka ona przyczynn zachowania nie tyle w osobowosci, co w zewnetrznym srodowisku ( przyklad ucznia agresywnego w szkole, przyczyna tego zachowanie nie byla impulsywnosc itp, a historia wychowania dziecka w rodzinie).
Wspolczesni behawioryscie nie ograniczaja sie do stwierdzenia, ze srodowisko steruje zachowaniem czlowieka, ale zwracaja rowniez uwage, ze jego zachowanie wplywa na zmiane srodowiska. Zachowanie ludzkie jest sprawcze, poniewaz ksztaltuje otoczenie jednostki.
Srodowisko fizyczne - jest w wysokims topniu man-made - wytworem czlowieka (drogi,sciany, ubrania..)
Srodowiska spoleczne - takze jest man - made ( jezyk, wzory zachowan,nawyki...)
Zatem miedzy srodowiskiem a zachowaniem istnieje sprzezenie zwrotne.
Uczeni ci stworzyli koncepcje czlowieka zewnatrzsterownego, kontrolowanego przez zewnetrzny swiat.

4. Stany wewnetrzne czlowieka, jego swiadomosc, charakter czy postawy , nie wplywaja na ludzkie reakcje. Behawioryscie nnie neguja istnienia zycia wewnetrznego, zwracaj jedynie uwage, ze nie reguluje ono dzialania czlowieka.
Stany wewnetrzne sa prywatna sprawa jednostki, sa one produktem ,,dodatkowym" dzialania, produktem, ktoregto baadanie nie wzbogaca naszej wiedzy o mechanizmach zachowania.
To nie swiadomosc pustki czy beznadziejnosci wplywa na zachowaniw, ale zle zorganizowane srodowisko spoleczne i fizyczne.
Behawiorysci odrzucili koncepcje czlowieka aktywnego i samodzielnego, czlowieka kierowanego przez wewnetrzne motywy i dazenia. Takie radykalne spojrzenie prowadzi do konsekwencji. Jedna z nich jest szczegolnie wazna - skoro zachowanie czlowieka zalezy od srodowiska spoelcznego, to dzieki odpowiednim metodom manipulacji mozna dowolnie modyfikowac reakcje ludzkie. Jesli chcemy uksztaltowac ,,czlowieka doskonalego", ktory posiadal by nawyki organizacyjne i techniczne, musimy najpierw stworzyc ,,doskonale srodowisko".
Behawiorysci stworzyli cos wiecej niz kontrowerssyjny obraz czlowieka, sformulowali oni ponadto nawy paradygmat naukowy, zgodnie z ktorym psychologia - podobnie jak fizyka - powinna byc naukowa calkowicie obiektywna, ktora bada relacje miedzy zjawiskami obserwowanymi.
 

 
Czesc I
Koncepcja behawiorystyczna,
czyli czlowiek zewnatrzsterowny

Rozdzial 1
Srodowisko a zachowanie

1. Thorndike, Tolman, Skinner - sformuowali wiele praw rzadzacych ludzkim zachowaniem.
Koncepcja behawiorystyczna zawsze wywolywala kontrowersje. Entuzjasci uwazali ja jednak za ostatnia szanse naukowego poznania czlowieka, iz dzieki niemu mozna odrzucic mity o procesach psychicznych i stworzyc teorie psychologiczna rownie scisla i jednoznaczna, co teorie fizyczne lub biologiczne. Wszystcy jednak moga stwierdzic, ze pewne szczegolowe odkrycia behawiorystow dotyczace uczenia sie i warunkowania sa niekwestionoowanym wkladem do nauk spolecznych.

2. Koncepcja behawiorystyczna w ujeciu Skinnera.
Uwaza, ze wiekszosc filozofow, psychologow itp analizuje zachowanie czlowieka w sposob przednaukowy, lekcewazac w ten sposob fundamentalna zasade determinizmu zjawisk. Tworza oni obraz czlowieka autonomicznego, ktorego reakcje zaleza od bodzcow zewnetrznych, ale i wewnetrznych, a wiec od swiadomosci, popedow, cech charakteru. Czynniki wewnetrzne wg nich odgrywaja tak wazna role w dzialaniu, ze powinny byc one przedmiotem badan naukowych. Behawiorysci twierdza, ze wyjasnianie zachowania czlowieka za pomoca hipotetycznych czynnikow wewnetrznych jest pseudodeterministyczne i prowadzi psychologie do bankructwa. Metoda ,,etykietowania" nie tylko nie ujawnia rzeczywistych przyczyn zachowania, lecz czesto prowadzi do blednego kola.
Jesli psychologia chce poznac zachowanie jednostki, musi ona -- zdaniem Skinnera - porzucic mit autonomicznego czlowieka i przyjac zasady determinizmu , ktore sa akceptowane w bardziej rozwinietych naukach.
Psychologia powinna - podobnie jak fizyka, badac zaleznosc zachowania od srodowiska zewnetrznego.

3. Wg. koncepcji behawiorystycznej, naszkicowanie przez Skinnera - zachowanie czlowieka, jego osiagniecia w uczeniu sie i pracy tworczej, jego kontakty interpersonalne i dzialalnosc organizacyjna sa zalezne od: - wyposazenia genetycznego, od srodowiska zewnatrznego i spolecznego. Srodowisko to (instytucje kulturalne, partie polityczne, system szkolny, srodki masowego przekazu...) steruja ludzkim zachowaniem.
Struktura zachowania jest w duzym stopniu kopia struktury srodowiska (przyklad robotnika pracujacego przy zautomatyzowanej tasmie i robotnika wytwarzajacego te narzedznia metoda warszatowa).
Wg . behawiosytow srodowisko jest konfiguracj lub mozaika bodzcow ( w skrocie S). Bodzce te steruja reakcjami czlowieka ( w skrocie R). Wiec jednostka jest calkowice kontrolowana przez zewneetrzne zdarzenia. Glowym zadaniem spychologa jest wiec badanie relacji instiejacych m iedzy S i R.
Zdaniem Skinnera czynniki wewnetrzne nie reguluja zachowania., tak zwane ,,swiadome kierowanie swoim losem " jest zbiorowa iluzja.
KOncepcja R-S rozni sie od potocznego wyobrazenia o czlowiek autonomicznym. Szuka ona przyczynn zachowania nie tyle w osobowosci, co w zewnetrznym srodowisku ( przyklad ucznia agresywnego w szkole, przyczyna tego zachowanie nie byla impulsywnosc itp, a historia wychowania dziecka w rodzinie).
Wspolczesni behawioryscie nie ograniczaja sie do stwierdzenia, ze srodowisko steruje zachowaniem czlowieka, ale zwracaja rowniez uwage, ze jego zachowanie wplywa na zmiane srodowiska. Zachowanie ludzkie jest sprawcze, poniewaz ksztaltuje otoczenie jednostki.
Srodowisko fizyczne - jest w wysokims topniu man-made - wytworem czlowieka (drogi,sciany, ubrania..)
Srodowiska spoleczne - takze jest man - made ( jezyk, wzory zachowan,nawyki...)
Zatem miedzy srodowiskiem a zachowaniem istnieje sprzezenie zwrotne.
Uczeni ci stworzyli koncepcje czlowieka zewnatrzsterownego, kontrolowanego przez zewnetrzny swiat.

4. Stany wewnetrzne czlowieka, jego swiadomosc, charakter czy postawy , nie wplywaja na ludzkie reakcje. Behawioryscie nnie neguja istnienia zycia wewnetrznego, zwracaj jedynie uwage, ze nie reguluje ono dzialania czlowieka.
Stany wewnetrzne sa prywatna sprawa jednostki, sa one produktem ,,dodatkowym" dzialania, produktem, ktoregto baadanie nie wzbogaca naszej wiedzy o mechanizmach zachowania.
To nie swiadomosc pustki czy beznadziejnosci wplywa na zachowaniw, ale zle zorganizowane srodowisko spoleczne i fizyczne.
Behawiorysci odrzucili koncepcje czlowieka aktywnego i samodzielnego, czlowieka kierowanego przez wewnetrzne motywy i dazenia. Takie radykalne spojrzenie prowadzi do konsekwencji. Jedna z nich jest szczegolnie wazna - skoro zachowanie czlowieka zalezy od srodowiska spoelcznego, to dzieki odpowiednim metodom manipulacji mozna dowolnie modyfikowac reakcje ludzkie. Jesli chcemy uksztaltowac ,,czlowieka doskonalego", ktory posiadal by nawyki organizacyjne i techniczne, musimy najpierw stworzyc ,,doskonale srodowisko".
Behawiorysci stworzyli cos wiecej niz kontrowerssyjny obraz czlowieka, sformulowali oni ponadto nawy paradygmat naukowy, zgodnie z ktorym psychologia - podobnie jak fizyka - powinna byc naukowa calkowicie obiektywna, ktora bada relacje miedzy zjawiskami obserwowanymi.
 

 
Osobowosc w aspekcje socjologicznym - jej pojecie oraz el. skladowe.

Termin osobowosc bywa ujmowany z roznych punkow widzenia, definiuja go m.in. takie dyscypliny naukowe jak : socjologia, psychologia spoelczna, filozofia, historia, antropologia, etyka badz prawo. Ujecie filozoficzne rozpatruje istote osobowosci, z koleji ujecie etyczne kreluje idea do ktorego czlowiek powinien dazyc. Juz samo to wskazuje na wieloznaczeniowosc tego pojecia. Etymologicznie rzecz ujmujac pojecie osobowosci pochodzi od slowa osoba - po lac persona, co jak zauwaza polski socjolog Jan SZczepanski pierowtnie oznaczalo maske uznaczalo maske uzywana przez aktorow w starozytnym teatrze. Jeden z klasykow amerykanskiej psychologi i pedagogiki Arnold Rose okresla osobowosc jednostki jako strukture czynnikow biogennych pssychogennych oraz socjogenntch wplywajacych na zachowanie sie jdnostki, czynniki te zwana sa rowniez elementami cechami badz dyspozycjami i opier aja sie o tzry rodzaje zrodel ich pochodzenia:
1. czynniki biogenne pochodza od wlasciwosci bioanatomicznych organizmu jednostki i sa okreslone jako odruchy, popedy, wlasciowosci fizyczne budowy ciala ale takze jako potrzeby biologiczne takie jak np- zaspokojenie glodu
2. czynniki psychogenne - obejmuja one wg tego badacza takie cechy jak: uczucia, afekt, wzruszenia, milosc, nienawisc, zazdrosc, zawisc,
3. czynniki socjogenne - el osobowosci ktore wywodza sie z pod wplywow spoleczenstwa a zwlaszcza kultury. z rguly obejmuja one zinternalizowane przez jednostke wartosci, norm, wzoru zachowan, czy wzoru rol spoelcznych. Wynika stad, iz czynniki te ksztaltuja sie pod wplywem zycia jednostki w roznych grupach spolecznych. KOmenntujac te slowa, trzy elementy osobowosci,
Inny wielki uczony George Herbert Meat stwiedzil, ze osobowosc to jest cos, co moze byc dla siebie obiektem,
jest struktura spoleczna i powstaje w procesie doswiadczenia spolecznego. Wspomniany wczesniej JAn Szczeoanski stwierdza, ze osobowosc to : element spoleczny czlowieka, to zinternalizowana kultura, to dynamiczna organizacja idei, postaw, nawykow, nadbudowanych nad natura bilogiczna czlowieka. Ponadd to badacz ten stwierdza, iz osobowosc spoleczna, to system zorganizowanego zycia wewnetrznego czlowieka, przejawiajacy sie w jego zachowaniach,
 

 
9.12

Przemoc w szkole.

Formy przemocy szkolnej to;
- bezposrednia przemoc fizyczna - bicie, kopanie, plucie, popychanie, szarpanie, wymuszanie pieniedzy, zabieranie przedmiotow, niszczenie wlasnosci,
- bezposrednia przsemoc slowna - i niewerbalna - dokuczanie, przezywanie, wysmiewanie, rozpowszechniania plotek i oszczerstw, pokazywanie nieprzyzwoitych gestow, grozenie
- posrednie formy przemocy - namawianie iiych do atakow fizycznych lub slownych, naznaczanie, wykluczanie, izolowanie z grupy


Ukryta przemoc w szkole

1. Przemoc strukturalna - moze byc niedostrzegana, nie zawierac fizycznego ataku czy zamiaru psychicznego zranienia. Jest to przemoc zastanych struktur instytucji poprzez:
- mechanizm uprzedmiotowienia
- utrata indywidualnosci
- brak wplywu na tresc i sposob uczenia sie, na funkcjonowanie szkoly
- przerwanie moratorium rozwojowego
- mechanizm ,,usrednienia" i tym samym brak zapewnienia optymalnych warunkow rozwojowych dla wszystkich uczniow
2. Przemoc symboliczna - przekaz wzorcow zachowan, symboli i znakow zastanej kultury z narzuceniem ich znaczen i interpretacji (P.Bourdieu)

Przyczyny przemocy w szkole
MOzna wymienic nastepujace grupy czynnikow ryzyka eskalacji przeemocy w szkole:
1. niewlasciwy system norm m.in :
- sprzecznosc koncepcji wychowania i postepowania
- normy preferujace uzycie sily
- nieprzestrzeganie norm przez osoby znaczace

2. Brak reakcji na zachowania agresywne:
- brak reakcji na drobne wykroczenia typu wagary, spoznienia, graffitii
- brak reakcji ze strony nauczycieli za zachowanie agresywne uczniow, bagatelizowanie ich
- konflikty dlugo pozostaja nierozwiazane, brak skutecznej mediacji
- biernosc swiadkow

3. Czynniki zwiazane z organizacja naucznania m.in:
- nuda, brak zagospodarowania czasu
- ograniczenie przestrzeni, zageszczenie i halas
- brak mozliwosci relaksu i odprezenia ( dla uczniow i nauczycieli
- mala ilosc zajec pozalekcyjnych

4. Czynniki zwiazane z relacjami uczen - nauczyciel - rodzic m. in. :
- brak autentycznego kontaktu i dialogu miedzy uczniami, nauczycielami i rodzicami
- wysoki poziom frustracji wsrod nauczycieli

5. Oslabienie funkcji wychowawczych szkoly ( dominacja funkcji dydaktycznej).

6. Przyczyny pozaszkolne ( wplywy grupy rowiesniczej, mediow i oslabienie roli rodziny, a takze wlasciwosci osobowosciowe ucznia).

7. Tkwiace w osobowosci wychowawcy.



Specyfika pracy nauczyciela
zaangazowanie - by byc dobrym nauczycielem musi wiedziec, ze staje przed nim wielkie zadania
by dobrze uczyc musi byc zaangazowanym,
by byc zaakceptowanym, trzeba wyrobic sobie pewien styl kontaktowania sie z klasa,
by sie kontaktowac , trzeba ich rozumiec,
by ich rozumiec, trzeba ich poznac (spotkanie z rodzicami, syt.nieformalne),
TAkie zaangazowanie wymaga ogromnego nakladu czasu.

izolacja - nauczyciel jest w klasie sam, zdany na siebie, szczegolnie poczatkujacy - na zasadzie ,,ton albo plyn"

nieustanna koniecznosc bycia gotowym do natychmiastowej reakcji - musi wiele spostrzegac, szybko reagowac, dawac jasne jednoznaczne komunikaty i odczytywac komunikaty uczniow

nauczyciel na wladze - okresla co jest wiedza, czym warto zajmowac sie na lekcji, czym jest wlasciwe zachowanie, ubranie, nawet rodzaj wypowiedzi

autonomia - nauczyciele np. w USA cenią ja sobie wysoko (mozliwosc ukladania programow, wyboru metod, podrecznikow)

satysfakcja - niekoniecznie wymierna

Pierwsze spotkanie
S. Ball uwaza, ze pierwsze spotkanie z punktu widzenia ucznia to nic innego jak badanie nauczyciela. MOzna wyodrebnic dwie fazy:
1. Biernosc obserwowania nauczyciela tzw. ,,miesiac miodowy" czy ,,iluzja dyscypliny" (pierwsze 1-2 lekcji)
2. NA nastepnej - eksperymentowanie, testowanie nauczyciela na ile mozna sobie w stosunku do nauczyciela pozwolic. Nastepuje eskalacja zlych zachowan, wyglupow by zobaczyc czy nauczyciel jest przygotowany do obrony autorytetu. Jesli nauczyciel jasno nie okresli regul faza ta bedzie sie przeciagac!!

Problemy napotykana przez poczatkujacych nauczycieli
- utrzymywanie dyscypliny w klasie
- motywowanie uczniow
- radzenie sobie z roznicami indywiualnymi
- omawianie prac uczniow
- relacje z rodzicami
- organizacja pracy w klasie
- brak materialow i pomocy dydaktycznych
- radzenie sobie z problemami pojedynczych uczniow

Rayan opisuje 1 rok w szkole, w ksiazce pod znamiennycm tytulem ,, nie umiechaj sie az do Bozego Narodzenia".

Fuller i Brown mowia o trzech fazach problemow
1. Faza przetrwania - troska i niepokoj nauczyciela czy wzbudza sympatie uczniow, co mysla o nim inni nauczyciele i przelozeni. Rayan mowi o pierwszym roku pracy jako o emocjonalnej hustawce.

2. Gdy nauczycile czuja, ze przetrwaja wchodza w faze problemow dotyczacych sytuacji nauczania. Pojawiaja sie frustracje i poczuciu ograniczenia z powodu duzej liczebnosci klas, presji czasu, przeladowanych programow, brak pomocy dydaktycznych.

3. FAza troski o uczniow - rozpoznanie spolecznych i emocjonalnych potrzeb kazdego z nich.
 

 
Za literówki przepraszam, starasz się pisać szybko na tych wykładach, żeby nadążyć, czasem jest to naprawdę trudne, więc nie zwracam tak uwagi na jakieś błędy przy pisowni
Ale mimo tego, mam nadzieję, że komuś przyda się to co tu zamieszczam


Miłej niedzieli
 

 
2. 12. 2010

Racjonalizm oswieceniowy - wiek XVIII


- wiek oswiecenia uksztaltowal sie pod znakiem racjonalizmu
- czlowiek tej epoki odrzucal wiare w zycie pozagrobowe, wierzyl w swiat realny, potege nauki, pragnal wszsytko pojac rozumem
- racjonalizm oswiecenia mial orientacje przyrodnicza wskutek wielkiego rozwoju nauk biologicznych i medycznych
- rozum stawal siemiernikiem wszelkiej wiedzy ( a nie wiara, objawienie, uczucie, nawyk)
- wyznacznikiem epoki bylo haslo Woltera,, Przyroda - rozum - ludzkosc
- oswiecona europa dazyla do poszerzenai ipoglebienia wiedzy, rozwijal sie ruch popularyzujacy nauke, powstawaly akademie naukowe ( napisano 35 tomow Encyklopedii albo slownika rozumowanego nauk, sztuk, i rzemiosla )
- nauke uwazano za jedyny czynnik postepu cywilizacyjnego, oswiata czynnikiem walki z ciemnota i srodkiem reform spolecznych
- wystepowano przeciw fanatyzmowi religijnemu, gloszono idee wolnosci, rozumu i tolerancji
- walczono z negatywnym postrzeganiem czlowieka
- pedagogika oswiecenia akcentuje zrozumienie tresci ksztalcenia, negatywnie odnosi sie do nauczania pamieciowego
- warunkami skuteczngo nauczania czyni zainteresowania i samodzielnosc ucznia
- programy naucznia postuluje dostosowac do osiagniec naukowych i potrzeb

charakterystycznymi rysami pedagogiki oswiecenia sa (Wg, MOzdzenia)
- intelektualizm - kszatlcenie woli opiera na kszatlceniu rozumu
- realizm - podstawa wykszatalcenia sa przedmioty matematyczno - przyrodnicze ( tzw. realia)
- utylitaryzm - cel wychowania upatruje w szczesliwosci ludzkiej ( uzytecznosc)
 

 
2.12.2010


Zwrot teorii pedagogicznej ku realizmowi (XVII-pocz. XVIIIw.)

Zarzuty :
- peadgogika humanistyczna odsunela szkole od zycia
- zbyt jednostronne wyksztalcenie w gimnazjum humanistycznym
- pedagoggika humanistyczna ugruntowala podzial spoleczenstwa na czesc ,,uczoną lacinską i ,,nieoswieconą narodową"

Zmiany:
- postulat znajmosci przyrody i historii, a nie tylko humaniztyczne pielegnowanie mowy
- zadanie nauczania w jezyku ojczystym, wprowadzenie nauczania jezykow ,,zywych" francuski, niemiecki..)
- wprowadzenie nauki zgodnej z natura, upogladowanie nauczania i wprowadzenie metody indukcyjnej ( od szegolu do szczegolu, gromadzimy fakty i dochodzimy do pewnych zalozen)

Przedstawiciele :
Michal Montaigne ( 1533 -1592) ,,Proby"
- ,,uczeni glupcy" - pamietac to nie to samo co umiec, nalezy wyrabiac sad o faktach
- szkola miala wychowaywac czlowieka, nie specjaliste
- ,, wychowywac ludzi, ktorzy potrafia wszystko robic, ale lubia robic tylko rzeczy dobre"
- nauki sa srodkiem do celu, same w sobie nie maja wartosci
- ksztalcenie nie powinno ograniczac sie do poznania ksiazek - doswiadczenie czerpac z otoczenia -> ,,nasz mozg szlifuje sie ocierajac sie o cudze mozgi "
- pojecie wychowania uwazal za szersze od nauczania
- filozofia powinna uczyc, jak zyc dobrze -> uczyc od dziecinstwa, wpajac zasaday moralne
- nalezy kszatlcic nie tylko dusze, ale rowniez cialo
- przeciwnik wychowania na lonie rodziny -> lagodnosc rodzicow uniemozliwia hartowanie ciala i ducha

Franciszek BAcon ( 1561 - 1626 ) - ,,wielkie odnowienie nauk"
- szukajac prawdy trzeba przestac ogladac sie na jej uswiecona wielka powage
- ,,wiedza to powaga" -> nature trzeba poznac, a wtedy mozna ujarzmic
- nie nalezy ,,rozumowac z gotowych zalozen" -> gromadzic obserwacje, fakty, robic eksperymenty i wyciagac wnioski ( metoda indykcyjna)
- metoda indykcyjna w szkole - przestac opierac sie na autorytetach, pokazywac fakty, rzeczywistosc, a dziecko samo wyrobi poglad, sad
- dwie metody w wykladzie naukowym
1. magistralny - podac gotowa wiedze
2. inicjatywna - pokazywac, jak zdobyc wiedze, wzbudowac badawczosc

Rene Descartes (kartezjusz) 1596 - 1650 - rozprawa o metodzie
- obalal twierdzenie o osobach ,,wybranych" do ksztalcenia, aby wprowadzic idee powszechnego ksztalcenia
- uwazal, ze istnieje niemalze rowna zdolnosc poznania i pojmowania, wiec roznice w ksztalceniu i posiadanej wiedzy to wynik zlej metody nauczania
- zasada swobodnego badania : ,, pierwszą reguła jest zadnej rzeczy nie uznac za prawde zanim sie nie przekonam oczywiscie, ze jest taka"
- ,, prowadzic mysli do porzadku, zaczynaj od przdmiotow najprostszych i od poznania najlatwiejszych, aby posuwac sie powoli, jakby stopniami, az do najbardziej zlozonych"
- odrzucil wartosc doswiadczenia zewnetrznego, skoncetrowal sie na poznaniu stanu wlasnego umyslu
- nauczanienie powinno polegac na podawaniu faktow, lecz na rozwijaniu zdolnosci krytycznego myslenia (watpienia)
- zalecal rozbudzenie duszy przez rozbudzenie umyslu, a drogą tego miala byc raczej milosc niz przymus
 

 
21.10.2010 r

Dzialy pedagogiki:
1. Ogolna.
2. Historia wychowania.
3. Teorie nauczania.
4. Teorie wychowania.

Cele histori wychowania -> badanie dziejow oswiaty i wychowania od czasow najdawniejszych po czasy najnowsze.

Dzieje praktyki pedagogicznej:
1. palcowek szkolnych
2. opiekunczych
3. resocjalizacyjnych
4. zakladow specjalnych
5. osrodki kulturalno - oswiatowe

Dzieje mysli pedagogicznej: czyli dziej teorii, pogladow na wychowanie reprezentowanych przez teoretykow pedagogiki, dzialaczy oswiatowych, nauczycieli itp np. MOdrzejewski, Kollataj, Staszica, Korczaka.

Historia wychowania ma charakter nauki interdyscyplinarnej, gdyz ;
1. przedmiotem badan sa dzieje spoleczenstw ujete w aspekcje edukacji tych spoleczenstw.
2. przedmiotem badan sa zjawiskiem pedagogiczne ( powstanie i rozwoj szkolnictwa, historia podrecznikow, rozwoj metod nauczania i wychowania, sposoby oceniania)


Sredniowiecze:
V - XV w.
sprzeciw chrzescijanstwa wobec el. kultury antycznej : piekno przyrody, zdrowie fizyczne, harmonia ludzkiego ciala oraz przywiazania do stron ojczystych, uczucie patriotyzmu
sw. Augustyn glosil, ze Stwora rodzielil miedzy ludzmi zadania i narzucil im porzadek spoleczny, w swietle ktorego powolaniem czowieka bylo poddanie sie woli Boga
idelaem bylo wyzbycie wlasnych astpiracji, tozsamosci, stworzenie sie czlowiekiem anonimowym
odrzucono mysli o ksztaltowaniu ciala i umyslu droga cwiczen sportowych i oddzalywaniem intelektualnym
higiena osobista, zabawy ruchowe uznawano za szkodliwe i zastopiono je programem umartwiania cielesnego (diety, posty, ubieranie sie we wlosiennice, biczowanie)
negacje doczesnosci
celem czlowieka bylo dazenie do zbawienia duszy
niechec wrecz wrogosc do poganskiej nauki swieckiej (tworczosc uczonych i medrcow starozytnych) przyczynilo sie do zaniku nie tylko kultury antycznej, ale i rowniez laciny literackiej )
szkoly sredniowieczne : katedralne, kolegialne, klasztorne, parafilane


Przedmioty nauczania w szkolach kasztornych, katedralnych i parafialnych;
1. Trivium
- lacina
- dialektyka (poprawne rozumienie)
- retoryka (poprawne wypowiadanie sie, pisanie listow)
2. Quadrivium
- matematyka (4 dzialania arytmetyczne)
- geometria z el. geografi, botaniki, zoologi
- astronomia (obliczanie swiat koscielnych, poslugiwanie sie kalendarzem)
- spiew koscielny
Do tego dochodzilo nauczanie katechizmu i ministrantura.

Metody wychowania i dydaktyczne :
uczen w zasiegu oddzialywanie dydaktycznych i wychowawczych pozostajacy praktycznie caly czas (bursa)
czas wolny wypelniano modlitwa, uczestnictwem w naboznestwach, przygotowaniem sie do zajec
nauczanie opieralo sie na metodzie pamieciowej, werbalnej
nauczyciel nie tlumaczyl przedstawianego tematu
czuczyciel i uczen nie musieli rozumien tresci, mieli w nie wierzyc
wykladow nie wolno bylo przerywac pytaniami, prosbami o wytlumaczenie
nauczanie w jezyku lacinskim
celem wychowawczym bylo uksztaltowanie u ucznia posluszenstwa i pokory
powszechna wiara w dydaktyczna wartosc chlosty

Pochodzenie nazwy uniwersytet:
- pierwotnie - oznaczalo wspolnote zawodowa ludzi nauczajacych i uczacych sie, zrzeszenie, korporacje
- student - od lac. imieslowu studen, czyli czlowiek palajacy zadza wiedzy



Szkolnictwo w odrodzeniu
od XIII - XVI wlochy
zrodla : - przemiany ekonomiczne, rozwoj rzemiosla i handlu, rozwoj miast, odkrycia geograficzne, wynalazek druku
- przemiany polityczne : rozwoj panstw scentralizowanych, rozwoj nauk (medycyna)
- nowe spojrzenie na czlowieka
renesans odnosi sie do sfer kultury, sieganie do wzorow antycznych, filozofi, nauk, sztuki (architektura, malarstwo, rzezba)
ludzie : Dante, Petrarka, Leonardo, Michal Aniol, Bruno, Kopernik, Kochanowski
rozwoj nauk humanistycznych, matematyczno-przyrodniczych, gloszono potrzebe wolnosci w dziedzinie badan naukowych
w dziedzinie filozofi poznanie rzeczywistosci w oparciu o doswiadeczenie
prady :
humanizm - zwrot ku czlowiekowi i jego zyciu.
naturalizm - zainteresowania przyroda, badania przyrody i wykorzystywanie wiedzy przyrodniczej dla potrzeb czlowieka
osrodki kultury humanistycznej: sfery wyzsze, dwory krolewskie, ksiazece, biskupie, arystokratyczna, pozniej mieszczanstwa, co przyczynilo sie do rozwoju miast
poglady pedagogiczne :
1.krytyka szkoly sredniowiecznej
2.program pozytywny : wypracowanie idealu czlowieka wszechstronnie uzdolnionego, otwarty na swiat, tolerancyjny, poznawanie drugiego czlowieka, myslacy krytycznie, nie poddajacy sie autorytetom.
3.program wyksztalcenia(7 sztuk wyzwolonych) humanistycznego
wzbogacono o : poetyke, logike, filozofie, el. prawa, etyke, estetyke.
Nowy typ szkoly: gimnazja humanistyczne
4. Dziedziny wychowania
- wychowanie fizyczne
wychowanie umyslowe - humanistyczny kierunek edukacji
- wychowanie moralne - oparte na zasadach humanizmu, poczatki wychowania narodowego. Dominowalo jednak wychowanie kosmopolitalne.
- wychowanie estetyczne
 

 
2.12.2010
Przemoc w wychowaniu


czym jest przemoc?
-bezposrednie oddzialywanie jednego czlowieka na drugiego w celu zmuszenia do zmiany zachowania, zmiany systemu wartosci, badz pogladu na jakies sprawy. Owo wymuszenie nastepuje w postaci stworzenia sytuacji zagrozenia dla jego bezpieczenstwa fizycznego i psychicznego
kazdy nieprzypadkowy akt godzacy w osobista wolnosc jednostk, zmuszenie jej do zachowan niezgdonych z jej wlasna wola lub przyczynajajacy sie do fizycznej lub psychicznej szkody osoby, wykraczajcy poza spoleczne zasady wzajmnych relacji.
-takie wywieranie wplywu na ludzi, w ktorego wyniku ich aktualny poziom rozwoju somatycznego i duchowego jest nizszy niz potencjalny poziom jego rozwoju

Rodzaje przemocy:
- fizyczna
- psychiczna
- seksualna
- zaniedbywanie dziecka
- ekonomiczna

Przemoc psychiczna
wg. Amnesty International za przemoc psychiczna uwaza sie
- izolacje
- ograniczenie snu, pozywienia
- narzucanie wlasnych sadow
- degradacje werbalna
- grozby samobojstwa
- narkotyzowanie

ZAniedbywanie
- silą podporzadkowanie dziecka niekorzystnym dla niego warunkom rozwojowym.
- w odroznieniu od innych form przemocy, w przypadku zaniedlbywania dopuszcza sie pewnien element niewinnosci sprawcy. MOze byc ona efektem wyboru lub braku mozliwosci.

Przemoc seksulana
wykorzystanie seksualne jest to wciagniecie zaleznego, niedojrzalego rozwoju i niezdolnego do wyrazania pelnej zgody dziecka albo osoby w okresie dorastania w seksualna aktywnosc do ktorej osoby te nie sa przygotowane, w aktywnosc naruszajaca spoleczne tabu, oraz zasady zycia rodzinnego.

czym jest przemoc seksualna:
- storunki plciowe z dzieckiem
- dotykanie miejsc intymnych dziecka
- zmuszanie do dotykanie miejsc intymnych u osoby doroslej
- zmuszanie do ogladania pornografii
- gwalt na dziecku
- wspolzycie w obecnosci dziecka


dlaczego dzieci milcza
- poczucie odrebnosci swoich doswiadczen, wstyd, lek przed odrzuceniem najblizszych
- zmuszanie do milczenia przez przekupstwo lub szantaz
- zastraszanie dziecka ( pojdzie do domu dzeicka, rodzina sie rozpadnie)
- dziecko nie zawsze jest swiadome, ze podejmowane kontakty nie sa dopuszczalne

Przyczyny przemocy w rodzinie
- patologizacja srodowiska rodzinnego
- niska swiadomosc pedagogiczna rodzicow ( o metodach wychowawaczych, o rozwoju dzeicka)
- dziedziczenie spoleczne
- konflikty malzenskie, rozbicie rodziny
- sytuacja kiedy dziecko nie spelnia oczekiwan rodzicow( uposledzenia, nie taka plec, dzieci absorbujace, placzliwe, gorzej uczace sie itd)
- przezywane przez rodzicow frustracje - dot. trudnych warunkow materialnych, bezrobocie itp. o ktore swiadomie badz nie obwiniane sa dzieci
- status dziecka w rodzinie - pozamalzenskie niechciane, z poprzednich zwiazkow
- przekonanie o powszechnosci stosowania surowych kar fizycznych sankcjonuje ich stosowanie, przyzwolenie spoleczne
- choroby psychiczne, zaburzenia osobowosci
- niedojrzalosc spoleczno-emocjonalne ( zaniedbania)
- niewlasciwe postawy rodzicielskie

Defizyty w zakresie pelnienia rol spolecznych - jako przyczyny przemocy
- cechy rodzicow - deprywacja opieki nad rodzicami w ich dziecinstwie , nastoletnie matki, zaburzenie pscychiczne rodzicow
- cechy dzeicka - niepelnosprawnosc, wczesniactwo, bycie rodzicem dzeicka uposledzonego rodzi czesto niska samoocene, depresje, uczucie agresji, a swiadomosc dziecka ze moglo byc zdrowe takze niepomaga w relacji rodzicow z dzieckiem jak i relacji malzenskiej
- kontekst spoelczny - cecha rodzin w ktorej dochodzi do przemocy jest ich spoleczna izolacja ( brak pomocy czy to materialnej czy wsparcia psychiczneego, te formalne i nieformalne grupy funkcjonuja na zasadzie buforu chroniacego przed stresem)

Skutki przemocy
- poczucie winy i niska samoocena
- zaburzenie poczucia wlasnej tozsamosci
- nieumiejetnosc nawiazywania trwalych wiezi emocjonalnych
- depresje, nerwice ( zachowania o charakterze nerwicowym, moczenie w nocy, obgryzanie paznokci, tiki, mutyzm, jakanie sie)
- zaburzenie snu, laknienia, placzliwosc
- zaburzenia koncetracji uwagi
- reakcje nieadekwatne do bodzcow
- regers rozwoju
- zachowania agresywne badz bierne - apatia, wycofanie
- miedzygeneracyjne dziedziczenie przemocy jako wlasciwej metody wychowawczej
- zachowania przestepcze
- popadanie w nalogi
- prostytucja
- wczesna erotyzacja dziecka ( w przypadku przemocy seksualnej)
- zaburzenie zycia seksualnego
- infantylizacja w wieku doroslym ( odwrocenie roli i zwiazanie z nia poczucia ospowiedzialnosci)
- skutki o charakterze fizycznym ( odlegle i bezposrednie)
- nieadekwatne obrazy swiata ( przekonanie, ze swiat rzadzi sie przemoca)
 

 
Wykład z Socjologii
(02.12.10)

Zakładając ,że socjologia , jest to nauka o zbiorowościach , o ich tworzeniu się a także strukturach i procesach w nich zachodzących, warto w tym przypadku skupić się na pojęciu zbiorowości bądź też grupy społecznej .

Socjolodzy uważają grupę społeczną za część składową zbiorowości.

Zbiorowością może być więc klasa, bądź tłum , ma więc ona nie określone bliżej cechy.
Dokonując proszę państwa klasyfikacji zbiorowości, PROSZĘ PAŃSTWA można tego dokonać , PROSZĘ PANSTWA , na podstawie takich kryteriów jak:


1.Wielkość
2.Trwałość
3.Typ więzi
4.Członkostwa

Grupa społeczna to dwie lub więcej osoby ,między którymi istnieje określony stosunek społeczny , inaczej mówiąc ,grupa istniej wtedy gdy jej członkowie wchodzą w określony tryb reakcji.
Przy klasyfikacji niezwykle istotną rolę odgrywa 5 kryteriów:

*Typ więzi grupowej (grupy w tym wypadku można podzielić na formalne [więź osobista] oraz nieformalne [więź bezosobowa] )
Przyjęło się takie twierdzenie ,iż grupy o typie więzi OSOBISTE, są to grupy pierwotne pisał o tym między innym CHARLES COOLEY

*Stopień trwałości grupyW tym wypadku możemy mówić o grupach krótko trwałych, sporadycznych i taki , które mają charakter ciągły.

*Wierność grupy podział na grupy : MAŁE (interakcje mają w tym wypadku charakter bezpośredni osobisty) i grupy DUŻE (kontakt odbywa się przez pośredników)

*Charakter Członkostwa  podział na grupy do których trafiamy AUTOMATYCZNIE i takie do których trafiamy DOBROWOLNIE



*Typ Solidarności Wewnątrz Grupowej  Grupy dzielimy na zewnętrzne( nam obce )oraz WEWNĘTRZNE ( to są te ,do których sami należymy )










Ostatnim problemem istotnym z punktu widzenia rozważań nad grupą społeczną ,jest pojęcie kontroli społecznej.


Współczesny klasyk polskiej myśli socjologicznej PIOTR SZTOMPKA przez kontrolę społeczną rozumie zespół czynników ,kształtujące zachowania ludzkie , zachowania jednostki w sposób społecznie pożądany.
Czynniki te mają charakter statyczny ( jest to społeczny system normatywny , przedstawiający wzorzec zachowań wymaganych) oraz dynamiczny, jest to społeczne oddziaływanie o charakterze represyjnym i prewencyjnym .

W skład kontroli społecznej wchodzą wzory zachowań ( role społeczne) ,procesy ich przekazywania , oraz uczenia się (przykładem może być socjalizacja bądź wychowanie , a przede wszystkim wartości i normy  czyli cele do których warto dążyć.

Wymienione normy określają nakazy i zakazy, można mówić o systemach:

Po pierwszeNormatywnych ( Instytucjach kontroli społecznej regulujących nasze zachowania ) Zwyczaje i obyczaje  czyli ustalony sposób zachowania w określonych sytuacjach społecznych.
Mogą być one indywidualne bądź grupowe

Po drugie  moralność  mówi ona jakie sposoby zachowania przyjąć mając na uwadze kryteria oraz oceny moralne a więc  dobro i zło, słuszność i sprawiedliwość , prawda i fałsz itd….


Po trzecie  religia  Czyli złożony system obejmujący idee i wierzenia, normy moralne ,ceremonie, organizację itd…

Po czwarte  Prawo , które określa normy zachowań wprost zawierając jednocześnie ścisłe , podane w sposób formalny sankcje przede wszystkim o charakterze negatywnym.
Prawo reguluje stosunki społeczne.
Wszystkie powyższe systemy kontroli społecznej formułują normy zachowań, w postaci normy zakazów, powinności , zaleceń oraz wzorów.

Są więc one w jakiś sensie regulatorami życia w społeczeństwie.
 

 
Pawel Rybycki mowil o trzech gl koncepcjach pojmowania natury ludzkiej.
Po 1 - koncepcja abstrakcjonistyczna - zapoczatkowana przez Georga Simmla a KONTYnuowana przez Leopolnda von Wiesse, w mysl tej koncepcje jednostka ludzka jest podmiotem dzaialan i zachowan natomiast na samo zycie spoleczne skladaja sie przede wszystkim grupy spoleczne, procesy spoleczne, stosunki spoleczne itd.
po 2 - koncepcja naturalistyczna - traktuje ona jednostke ludzka jako przedstawicielsa gatunku, jako istote bilogiczna, reagujace na bodzce zew poprzez odpowiednie zachowanie.
po 3 - koncepcja realistyczna - mowi ona,z e jednostka ludzka jest istota spoleczna, co najpelniej wyrazil wspomniany juz wczesniej filozof grecki - Arystoteles, okreslajac czlowieka jako zoon politikon ( zwierze polityczne) badz tez animal sociale (istota spoleczna). tryy znaczenia tej koncepcji to: - czlowiek nie rozwinie swoich zdolnosc, talentow, cech gdy bedzie sie wychowywac poza spoleczenstwem
- czlowiek urzeczywistnia sie w miare swojego rozwoju
- istot ludzka tworzy rozne formy zycia zbiorowego

Problem ten interesujaco podsumowuje poslki socjolog JAn Turowski, twierdzi, ze czlowiek jako twor Boga rodzi sie ludzki, ale aboslutna pelnie swego czlowieczenstwa zyskuje dzieki niezliczonej ilosci interakcji, kontaktow, w ktore wqchodzi w trakxcje swojeo istnienia.
Waznym aspektem scalajacym ludzi w grupy spoelczne jest wiez spoleczna. Ktora JAn Szczepanski definiuje jako zorganizowany system stosunkow instytucji srodkow kontroli spolecznej skupiajacy jednostki w pod grupy oraz inne elementy skladowe zbiorowosci w calosc zdlona do trwania i rozwoju. wspomniany wczesniej Pawel Rybicki dostrzega dwoisty charakter wiezi spolecznej- odnoszac ja z jednej strony do wspolnoty wartosci a z drugiej do funckjonalnego podzialu rol w zbiorowosci. wiezi moga byc calkowite , ma ono miejsce tedy gdy wszystkie stusunki w jakie jest uwiklana jednostka sa ze soba powiazane w ramach jednej zbiorowosci oraz czesciowe obejmuja one pewne rodzaje interackji i stosunkow w ktorych jednostka pomimo silnego zwiazania z dana zbiorowoscia moze wiazc sie rozniez z innymi zbiorowosciami.
Emil Durheim mowil o dwoch typach wiezi spolecznych:
- wiez mechaniczna - polega ona na podobienstwie sytuacji
- wiez organiczna - gdy podzial pracy ma charakter funkcjonalny
Charakterytsyczna cecha typologi wiezi jest jej dychotomizm : wiez posrednia - wiez bezposrednia, wiez osobista - wiez rzeczowa, wiez formalna - niefromalna, wiez calkowita - czesciowa.
 

 
Uwarunkowania i niektore zagozenia pomyslnej adaptacji spolecznej

NAuki podstawowe, kazda w innym kontekscie budowanych przez siebie toerii, kresla obrazy dziecinnstwa ujmowany w rozmaitych wymiarach poznawaczych :
- aspektu i skladnika procesu dziejowego
- wartosci konwencjonalnej, wzorowanej kulturowo
- formy i typy uczestnictwa pole. najmlodzszej kategorii spolecznej
- struktury i fazy procesu psychicznego rozowju czlowieka

Obrazy te w stopniu mniej czy bardziej kompetentnym uwzgledniane sa przez nauki prakseologiczne, ktore w sobie wlasciwej orientacji interesuja sie rozwiazywaniem spole kwesti dziecinstwa w tych spoel. ktore je dostrzegaja, diagnozuja, i mobilzuja sily spol. do jej rozwiazywania, przezwyciezania badz lagodzenia.

NAuki takie interesuja sie rowzniez obecnoscia w spol i spolecznosciach, ktore nie kwestinuja tegoz w kategoriach kwestii spolecznej, nie dostrzegajac jej obecnosci i nie widzac potrzeb jej rozwiazywania, Sytuacje taka obserwujemy w niektorych krajach afryki, azji ameryki lacinskiej.

Znaczne osiagniecie w tym wzgledzie odnotowuja nauki medyczne, w raz z rozliczynymi dyscyplinami psychologii stosowanej konstruuja metody bilogiczne, psychologicznego i klinicznego chronienia dziecinstwa zagrozonego destrukcaj fizyczna i psychiczna, wykorzystujac glownie dorobek nauki biologicznej, psychologicznej i ostatnio takze socjologicznej.

NA znaczenie tego czynnka w rozwiazywaniu biologicznej kwestii dziecnstwa pozostajacej wszakze w zawazku z jej spolecznymi aspektami zwrocil uwage miedzy innymi Gerger, stwierdzxajac ,, istnieje skolnnosc do kojarzenia okreslen mordernizacja z bezdusznym procesami technicznymi i gospodarczymi.
TYmczasem o wiele wazniejsze jest uswauadanianie sobie ludzkich wymiarow tch procesow.

Dzisiaj w spoleczenstwach rozwinietych przemyslowych i spoleczenstwach mniej rozwinietych wiekszosc dzieci dozywa do starosci. Juz sam ten fakt stanowi miare rewolucji jaka nastapila w zyciu czlowieka., Nie znaczy to oczywiscie, ze rozwazany fakt nie stwarza pewnych problemow. Bezprecedensowe problemy pojawiaja sie w nastepstwie eksplozji demograficznej spowodowanej z koleji duzym spadkiem smiertelnosci niemowlat, chociaz wywolal skutki we wszystkich wartswach ludnosci, to nie we wszystkich jednakowo, w konsekwencji : nienormalna.

nierownosc szans zyciowych dzieci bodatych i biednych rysuje sie jeszcze ostrzej. ALe powtorzmy raz jeszcze, ci, co romantycznie tesknia za domniemana wyzsza jakoscia spoleczenstw przednowozytnych, powinni porownac sytuacje, a ktorej wiekszosc dzieci umiera,z sytuacja w ktorej wiekszosc dzieci przezywa i dorasta.

Spoleczny wymiar tego czynnika pozostaje wszakze w jednoznacznym zwiazku z ogolna sytuacja ekonomiczna (cywilizacyjna) wspolczesnych spol.

W minionych kilku dziesiecilociach wyjatkowe zaangaowanie w rozwiazywaniu kwestii dziecinstwa ujawniala nauki prawne, ktore w parze z naukami politycznymi i ekonomicznych konstruja propozycje i roztrzygniecia instrucjonalnego stosowania i chronienia statusu spol osob niepelnoletnich.

Intresuja sie one rozwniez socjalnymi warunkami ich egzystencji i rozwoju, uwzgleniajac przy tym dorobek nauki historycznej, biol, psychologicznej, socjologicznej.


Perspektywa zyciowa jest pojmowana jako uklad obiektywny stanu rzeczy umozliwaiajacych jednostce badz kategoriom spolecznym realizacje uksztaltowanych w daje strukturze i kulturze lat spolecznych wg funkcjionowanych w nich wzorow tych lat i w akceptowanym spoelcznie czasie ich doswiadczenia oraz przechodzenia przez nie wg kontrolownej spolecznie dynamiki.

Do takich 4 czynnikow ksztaltujacych obraz perspektywy i jej dynamiki zalicza sie
- czynniki natur bilogocznej ( podmiotowe, gatunkowe, plciowe, rasowe)
- materialnej( okreslane takze mianem cywilizacyjnych)
- spolecznej
- kulturowej

Specyficzny dla przezywanego czasu historycznego i uklad spolecznego syndromu takich czynnikow okresla momenty i fazy doswiadczenia wlasnej biografii.

 

 
Czlowiek - istota spoleczna, - pojecie grupt, wiezi i zbiorowsci a takze kontroli spoelcznej.

JUz arystoteles twierdzil, ze czlowiek jest istsota spoelczna, Politikon Zoon o czlowiek yjacy we wsplnocie, ludzie posiadaja rozum, a to juz wystarczy do tego by tworzyc wslasan kulture. twoerdzenie ktorre mowi, ze czlowiek jest otota spelcznea, posiada kilka znaczen, popierwssze podkresla sie rsaelczna, a nie przyrodnicza nature czlowieka - akcentueje sie relacje jednostki oraz spoelcznosci do przyrody i do0 wslanej bilogcznej natury, po drugie czloiwiek zycje we wspolnocie, w ktorej wystepuja wiezi spoelczne, po 3 czlowiek jest podporzadkowany spol. w duzej mierze od niego zalezny, stad tez powinien speloniac oczekiwania kierowane do niego przez to spol., po 4 niezykle wanze ze spol. punktu widzenia sa rowniez wzory zachowan, normy, nakazy, a takze ich regulacja i kontrola - zarowno dzialania jaki zachowan.

Przyjmuje sie w socjologi istnienie dwoch koncepcji mowiacych o tym, ze czlowek jest istota spol. Pierwsza z nich to koncepcja teologiczna - mowi ona, ze czloweik jako wytwor Boga, rodzi sie ludzki, i jest ona sperzeczna z tym co mowia zwolennicy drugiej koncepcji - socjologicznej, w mysl, ktorej istota ludzka zyskuje pelnie czowiekczenstwadopiero dzieki usabilizowanemu zyciu spolecznemu. Zarowno jedna jak i druga koncepcja nie sa pozbawiona zdania racji.
Historia zycia czlowieka na ziemi zna przypadki wychowywania sie ludzi poza spoleczenstwem (Kaspar Hauser ktory nigdy nie widxzial ludzkiej twarzy, chlopiec Heski wychowywany przez wilki, Klemens z Overdyke wychowyywany przxez swinia itp. ). Owe przy[adki moga swiadczyc o tym, ze istoty te nieznaly ludzkiej mowy, zwyczajow i zachowan, jedynie cechy anatomiczne odroznialy je od zwierzat i byly czysto ludzkie. Powrot do spoelcznestwa najczesciej, ale nie zawsze, konczyl sie smiercia.
 

 

Inny wielki klasyk mysli socjologicznej Emil Durkheim twierdzil, ze socjologia jest to nauka o szeroko rozumianych faktach spolecznych, przy czym faktem spolecznym jest wszelki sposob dzialania ustolony lub nie zdolny do wywierania na jednostke przymusu zewnetrznego lub inaczej, ktory jest powszechny w danym spoelczenstwie zachowujac wlasna egzystencje niezalezna od przejawow indywidualnych Faktami spolecznymi wg. tego socjologa sa m.in. morlanosc, jezyk, religia, kultura, moda.

Dwoch amerykanskich klasykow mysli socjologicznej Robert Merton, Tallcott Parson twierdizli, zse socjologia to nauka o spolecznestwie, traktowanym jako system funkcjonalnie powiazanych ze soba elementow skladowych. Mozna wiec przyjac, iz socjologia jest to nauka o szeroko rozumianych prawach i struktury rozwoju spoleczenstwa, o czlowieku, ktory funkcjonuje w tym spoleczenstwie.

Dwa zasadnicze elementy interesujace socjologie to:
- zwiazki genetyczne ( co wplywa na co)
- zwiazki koegzystencjalne - jak jakies elementy spoleczenstwa wplywaja na inne.

W taki sposob mozemy definiowac socjologie ogolna, ktora zajmuje sie objasnianiem oraz rozwiazywaniem podstawowych pojec takich jak : grupa spoleczna, klasa, wladza, interakcja, norma spoleczna, rola, status spoleczny, socjalizacja, sturuktura, konflikt, zmiana spoleczna, itp.

Z socjologi wynikaja socjologie szczegolowe, a wiec : odrebne subdyscypliny socjologiczne do ktorych zaliczyc mozna m.in. makro i mikrosocjologie, socjologie rodziny, wsi i miasta, organizacji i zarzadzania, kultury, marketingu, religi, wychowania, medycyny, polityki, prawa itd.

Dwie najwazniejsze funkcje socjalizacji :
1. poznawcza socjologi ( laczy sie ona z dazeniem socjologi tak jak kazdej dyscypliny naukowejj do poznania jakis praw i zaleznosci, ktora dalaby sie wyroznicw interesujacym ja fragmencie rzeczywistosci spolecznej).
2.praktyczna - polega na tym, ze te nowo poznane prawa i zaleznosci moga byc zastosowane do zmiany a nawet ulepszenia otaczajacego nas fragmentu zycia spolecznego.

Polski socjolog, Stanislaw Ossowski mowil o podwojnych narodzinach socjologi.
Pierwsze mialy miejscu, gdy August Comte stworzyl nazwe tej dyscypliny naukowej - miala ona wowczas charakter wiedzy gabinetowej, opartej na potocznym doswiadczeniu.
Drugie mialy miejsce na przelomie XIX i XX w, gdy pojawily sie pierwsze proby badan empirycznych (m.in. Emil Durkheim, ktory w oparciu o dane urzedowe analizowal przyczyny samobojstw we Francji, korelujac m.in. wiek, plec samobojcy z prawdopodobienstwem poplenienia ssamobojstwa. Od tego momentu ocjologia oparla sie na empiryzmie.
Obecnie ocjologia jest jedna z nadynamiczniej rozwiijajacych sie nauk spoelcznych, zajmujac cetralne miejsce w rodzinie tych ze nauk.
 

 


Socjologia jako dyscyplina spoleczna - jej rola, funkcje i miejsce w rodzinie nauk spolecznych.


Mozna przyjac, ze socjologia jest dyscyplina stosunkowo mloda. Jej data powstania wiaze sie z franc. myslicielem i filozofem Augusta Comte, ktory w 1837 po raz pierwszy wprowadzil ow termin do swego pierwszego tomu dzielo pt. ,,Kurs filozofii pozytywnej". Ow fakt uwaza sie zaformalny moment narodzin tej dyscypliny naukowej.
Termin socjologia powstal z dwoch rdzeni jezykowych : lac. societes (wspolnota spoleczna), grec. logos (nauka, wiedza). Mozna wiec socjologie definiowac jako nauke o spoleczenstwie.

Jak kazda dyscypline naukowa socjologie charakteryzuja dwa glowne etapy ksztaltowania:
I - etap przednaukowy (inkubacyjny) obejmowal on prapoczatki tworzenia sie tej nauki az do uzyskania przez nia pelnej autonomii.
II - etap naukowy. Rozpoczety narodzinami tej nauki, a obejmowal jej rozwoj, ewolucje powiazana ze stopniowa specjalizacja oraz instytucjonalizacja.

Prekorsorami socjologi (przed Comte) byli dwaj wielcy filozofowie greccy (Platon i Arystoteles). Jako pierwsi zaczeli zastanawiac sie nad istota panstwa i prawa, w tym rozniez sprawowania wladzy w spol.
W okresie wiekow srednich pojawil sie niezwykle znaczacy dla tej dyscypliny badacz i uczony sw. TOmasz z Akwinu. twierdzil m.in. , ze spoleczenstwo ludzkie ma charakter hierarchiczny, tzn. ze sklada sie z tych, ktorzy sie modla, pracuja i wojuja. Ponadto Tomasz twierzil, ze porzadek ziemski jest przedluzeniem porzadku niebianskiego.
Obok innych prekursorow warto wymienic Tomasza Morusa, tworce utopi (spoleczenstwo idealne), Jeana Antoine (Condorset) - czlowiek posiada zdolnosci, dzieki ktorym rozwija sie cale spoleczenstwo ludzkie. Clauda Henri de Saint- Simon (tworca fizjologii spolecznej - spoelczenstwo to pewnego rodzaju calosc, ktora rzadzi sie wlasnymi prawami, przypominajaca maszyne, w ktorej kazda jednostka przyczynia sie funkcjonowania calosci.

Wracajac do Comta nalezy stwierdzic, iz jego uczeni uwazali go za faktycznego ojca socjologi. W opini tego badacza nalezy stworzyc pewna hierarchie nauk, w ktorej socjologia jako dyscyplina najbardziej ogolna musi opierac sie na dokonaniach innych dyscyplin naukowych (socjologia - biologia, matematyka, chemia, fizyka, astronomia)
Comte byl tworca pozytywizmu w naukach spolecznych, ktory polegal na tym, iz w zasadzie nie istanieja zasadnicze roznice Miedzy naukami spolecznymi a przyrodniczymi, ktore wynikaly by z przedmiotu badawczego. W zwiazku z czym nalezy w naukach spolecznych stosowac regole zaczerpnieta z szerokorozumianych nauk przyrodniczych.

Socjologia :
Georg Simmel - nauka o formach uspoleczniania jednostki w grupach spolecznych, w ktorych cele i znaczenia moze byc rozne spotykamy identyczne pod wzgledem formalnym odnoszenia sie jednostki wzgledem siebie, czyli stosunki podrzednosi i nadrzednosci, konfliku i stycznosci.
Badacz ten usilowal oddzielic forme stosunkow spolecznych od ich tresci, twierdzac jednoczesnie, ze zadaniem socjologi powinna byc analiza formy, a zadaniem innych nauk analiza tresci.
 

 
Pedagogika jest nauką, która współpracuje z wieloma innymi naukami. Dzięki osiągnięciom psychologii, pedagogika resocjalizująca zyskała wiele informacji na temat sposobów oddziaływania na osoby wykolejone w celu przystosowania ich do życia w społeczeństwie.

Pierwszym kierunkiem psychologii, pomocnym w lepszym zrozumieniu przestępców oraz w skutecznym ich resocjalizowaniu, jest psychologia hormistyczna, za którego twórce uważa się brytyjskiego psychologa W.McDougall'a. Zawarł on w swoim dziele tezę, że napęd naszego zachowania bierze źródło z instynktów, które są odziedziczoną lub wrodzoną dyspozycją psychofizyczną. W.McDougall wyróżnił początkowo siedem zasadniczych instynktów, warunkujących jakiś określony rodzaj podniecenia emocjonalnego, takich jak: instynkt ucieczki (strachu), awersji (odrazy), ciekawości (zdumienia), wojowniczości (gniewu), pewności siebie (dominacji), samoponiżania (uległości) i uczuć rodzicielskich. Później, psychologowie poszerzyli tą listę, co w końcu zmusiło ich do odejścia od biologicznego terminu - instynkt, na rzecz określenia - skłonność czy zdolność. Inny psycholog C.Burt zauważył, że największy wpływ na powstawanie cech zachowania przestępczego mają następujące instynkty: instynkt głodu, seksualny, złości, zachłanności, włóczęgostwa, ciekawości, instynkt stadny, strachu, wstrętu, zakochania oraz smutku. Stworzył on również pogląd, że każdy człowiek jest ,,zwierzęciem racjonalnym". Racjonalizm ów polega na ,,świadomym i przemyślanym" gromadzeniu przyjemności i unikaniu nieprzyjemności. Zgodnie z tą tezą, jeżeli obłożymy czyny przestępcze karami, przestaną się one ,,opłacać" danej jednostce. Całkowicie bezskuteczne i szkodliwe, według zwolenników psychologii hormistycznej, jest tłumienie zachowań przestępczych, które są wynikiem skłonności instynktownych. Jedyną właściwą drogą oddziaływań resocjalizacyjnych jest sublimacja, która polega na ćwiczeniu emocji w sposób podobny do tego, jak ćwiczy się inteligencję, na takim kształceniu instynktów, jakiemu podlega rozum. Według Burta ,,większość przestępstw popełnionych przez nieletnich (...) nie wypływa z tkwiącej w sercu człowieka grzeszności, lecz z niewłaściwego skierowania energii". Hormizm głosi potrzebę skanalizowania instynktu, tzn wyładowania energii w sposób akceptowany społecznie. Zgodnie z tym wszelkie oddziaływania resocjalizacyjne zmierzać powinny do ,,kanalizacji" instynktów, czyli skierowania energii wychowanka na odpowiednie tory. Na przykład zwalczanie agresji powinno polegać na zaspokojeniu potrzeby wyrażania negatywnych emocji np. przez sporty tj. boks, atletyka, piłka nożna. Jednym z najtrudniejszych przedsięwzięć resocjalizacyjnych jest zwalczanie gangów. Najpoważniejszą przeszkodą na drodze likwidacji gangów jest duża stabilność związków wśród członków. Dlatego kary, jak również inne formy oddziaływania powinny odnosić się do całej grupy. Równowagę dla instynktów gwałtownych, które stanowią naturalny czynnik wywołujący czyny przestępcze, stanowić powinny instynkty powstrzymujące tj. strach, instynkt samoobrony, miłości. Dlatego też według zwolenników hormizmu, prawidłowym odzidziaływaniem resocjalizacyjnym powinno być rozbudzanie tych instynktów powtrzymujących.

Kolejnym kierunkiem psychologii, pomocnym przy resocjalizacji, jest behawioryzm - z psychologii: podejście uznające, że jedynym naukowo uzasadnionym przedmiotem badań psychologicznych jest obserwowalne zachowanie. Za twórcę behawioryzmu uznaje się amerykańskiego psychologa Johna Watsona. Kierunek ten zakłada, że zachowanie się, rozwój i osobowość człowieka są efektem zewnętrzych bodźców działających na jednostkę. Terapia behawioralna w resocjalizacji opiera się na założeniach, że skoro niedostosowanie społeczne, wynika z przyswojenia niewłaściwych zachowań, to dzięki odpowiednim ćwiczeniom można usunąć te wadliwe sposoby zachowania , a na ich miejsce wytworzyć nowe reakcje, wartościowe ze społecznego punktu widzenia. Zadaniem takiego typu terapii mającej na celu resocjalizację jest:
Wyrównianie braków w zachowaniu
Zachowania przestępcze i zaburzenia emocjonalne często wynikają z licznych niedostatków różnych sfer ludzkiego zachowania. Mogą to być m.in. niski poziom wiedzy, nieumiejętność obcowania z innymi ludźmi, według zasad obowiązujących w danym społeczeństwie. W skutek tych braków w zachowaniu, jednostka nie otrzymuje od społeczeństwa wzmocnień pozytywnych (tj. nagród, uznania), natomiast otrzymuje wzmocnienia negatywne (kary). Ponieważ częste otrzymywanie bodźców negatywnych prowadzi do agresji oraz wzmocnienia reakcji społecznie nieadekwatnych ( przez nadanie im właściwości wzmocnienia pozytywnego w grupach osób przejawiających podobny typ zachowań), najpilniejszym zadaniem oddziaływań resocjalizacyjnych powinno być wyrównanie tych braków.
Eliminowanie negatywnych cech zachowania
W wyniku wypaczenia systemu wartości, osobnik przestępczy przyswoił sobie szereg niewłaściwych form zachowania, które utrudniają mu funkcjonowanie w społeczeństwie.Zadaniem ,,resocjalizacji behawioralnej" powinno być więc pozbawienie negatywnych form zachowania oraz dostarczenie silnych wzmocnień pozytywnych cechom wartościowym społecznie.
Wzmocnienie kontroli własnego zachowania
W procesie terapii behawioralnej bardzo ważną rolę odgrywa wyrobienie u przestępców silnej umiejętności powstrzymywania reakcji gwałtownych, zapanowanie nad natychmiastowym uzewnętrznieniem swych emocji. Zachowanie przestępcze wynika często z nieumiejętności powstrzymywania wielu reakcji np. ataku agresji.

Krytycy behawioryzmu zauważają jednak niebezpieczeństwo terapii behawioralnej, która likwiduje wewnętrzne tendencje człowieka, ,,przekierowując" je na zewnętrzne nagrody i tym samym zapewnia jedynie krótkotrwałe polepszenie zachowania. Z chwilą, gdy nagrody zewnętrzne przestaną działać, efekty treningu behawioralnego gwałtownie znikają.

(uzupełnienie)
Trzy stadia instynktu w zależności od stopnia sublimacji według Bovet'a:
pierwsze i postawowe (tj.bez jakiejkolwiek sublimacji) - polega na całkowitym egoizmie i bezwzględnym dąrzeniu do realizacji.
drugie - instynkt ujęty jako łożysko, bardziej złożony
trzecie - gdzie instynkt ulega ,, zboczeniu i platonizacji "
Owe trzy stadia Ch. Secrtana przedstawił plastycznie na podstawie analizy uczucia miłości: „Na pierwszym etapie miłość oznacza potrzebę usunięcia pewnego wytworu, zbędnego dla istnienia osobnika, a towarzyszącego stale ustrojowi dojrzałemu. Czynność ta wymaga innego ustroju, uzupełniającego, który staje się przedmiotem żądzy [...]. Tak więc miłość polega na pragnieniu posiadania. Przedmiot miłości jest tylko środkiem do osiągnięcia osobistego zadowolenia; kochanek myśli tylko o sobie samym, jest naiwnie i doskonale samolubny; dźwiga on tylko jarzmo przyrody, jest narzędziem gatunku''
Na drugim etapie „miłość jest nie tyle rozkoszą, co szczęściem, [...] Posiadanie ciała nie stanowi w tym wypadku celu samego w sobie, lecz upragnione uzupełnienie celu realnego, a jest nim całkowite posiadanie przedmiotu miłości przy całkowitym oddaniu samego siebie. I w tym wypadku szukam własnego zadowolenia, lecz nie mogę znaleźć go inaczej niż w szczęściu ukochanej osoby [...].
Wreszcie istnieje jeszcze trzeci rodzaj miłości, w którym potrzeba nie odgrywa żadnej roli. Jest to życzliwość, miłosierdzie, dobroć, które pragnie wyłącznie i po prostu szczęścia ukochanej istoty, bez myśli o sobie, czy to dlatego, że ten, kto miłuje, nie odczuwa, aby mu czegokolwiek było brak, czy też dlatego, że umie się wznieść ponad własne potrzeby. Tego rodzaju miłość nie daje nikomu pierwszeństwa [...], wybiera dowolnie pole, na którym jej działalność ma widoki na przyniesienie największych korzyści. Taka jest miłość szarytki, obmywającej rany chorego" (ibidem, s. 112).
Najważniejsze, że hormiści zwrócili uwagę na dwuetapowość sublimacji i instynktu. Najpierw mianowicie musi nastąpić skanalizowanie instynktu, czyli ujęcie jego energii we właściwe łożysko (co było rozumiane jako ,,wyładowanie” tej energii w sposób akceptowany społecznie), a dopiero potem nastąpić ma „uwznioślenie" określonego instynktu, czyli skierowanie go na inny tor.

Psychoanaliza

Psychoanalizę zaczęto wprowadzać we wszystkie niemal dziedziny związane z wychowaniem i resocjalizacją, uważając iż dzięki niej będzie można rozwiązać wszelkie problemy psychiczne człowieka. Psychoanaliza jest metodą leczenia problemów emocjonalnych, która obejmuje komunikację pomiędzy psychoanalitykiem a jednostką. Ma to na celu uzyskanie wglądu w wewnętrzny świat pacjenta i dowiedzenie się, jak wpływa on na jego emocje, zachowanie i związki. Psychoanaliza jest też systemem teorii dotyczących ludzkiego umysłu i osobowości. Choć zarówno metoda, jak i teoria rozwinęły się od czasów Freuda, część jego podstawowych założeń nadal kształtuje nasz sposób myślenia o zachowaniu i funkcjonowaniu człowieka. Jednym z zasadniczych konceptów freudowskich jest silny wpływ nieświadomej części umysłu na nasze uczucia, działania, związki i dążenia. Nieuświadomione konflikty mogą wywoływać niepokój, zły humor albo depresyjne myśli, niepokojące cechy osobowości, trudności w pracy lub w znalezieniu i utrzymaniu długotrwałych związków. Wiele takich problemów ma swoje korzenie w dawnych doświadczeniach i związkach. Psychoanaliza dąży do przeniesienia kłopotliwych, nieuświadomionych sił do świadomości. Według Freuda podstawą psychoanalizy jest koncepcja struktury osobowości. Odkrył on iż, nasza osobowość składa się z trzech elementów: id, ego i superego. Każdy z elementów posiada własną dynamikę, mechanizmy i funkcje, jednak działają one tak blisko siebie, że trudno je rozdzielić. Upraszczając, oznacza to że na każde nasze zachowanie wpływ ma zarówno id jak i pozostałe elementy.
Id to pierwotna energia nastawiona przede wszystkim na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb biologicznych człowieka.
Ego oznacza świadomą organizację psychiczną człowieka, rządzącą się w odróżnieniu od "id" zasadą realizmu. Im lepiej rozwinięte ego, tym lepiej zintegrowana jest struktura osobowości.
Superego jest uwarunkowane przez otoczenie oraz stanowi wewnętrzną reprezentację wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność. Są one przekazywane dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji.
Próbując bardziej zrozumieć mechanizm struktury osobowości w psychoanalizie posłużyć można się następującym przykładem. Kiedy jesteśmy głodni, id zaczyna domagać się usunięcia napięcia, czyli głodu. Ego wie, że aby zjeść, trzeba wyjść z domu i udać się do sklepu z jedzeniem bądź do restauracji. Superego zaś mówi nam, że nie można ukraść jedzenia, tylko należy za nie zapłacić. Takie są bowiem normy społeczne. W rzeczywistości, kiedy jesteśmy głodni, idziemy na zakupy a potem przygotowujemy posiłek, a cały proces z tym związany jest spójny i płynny, bo nasze elementy osobowości dobrze ze sobą współpracują.
Poglądy Freuda na temat budowy i funkcjonowania ludzkiej osobowości zainspirowały jego następców do dalszych studiów nad tym zagadnieniem. Badania te rozwijały się w dwóch kierunkach, w zależności od warstwy osobowości poddawanej szczegółowej analizie. Jeden kierunek skupiał się na analizie znaczenia superego, natomiast drugi koncentrował się wokół analizy pośredniej warstwy osobowości, czyli ego.
Wychodząc od teorii Freuda, który twierdził, że wymagania superego rosną bezlitośnie w miarę zaspokajania jego żądań, które nie mogą być w pełni zaspokojone, przez co superego pozostawia w psychice człowieka tzw. poczucie winy K. Money-Kyrle stwierdził, że poczucie winy ma u poszczególnych jednostek różny stopień nasilenia oraz przejawia się pod różnymi postaciami. Wyróżnił cztery rodzaje stylów przystosowania.
Pierwszy z nich to tzw. hipomanik. Taki człowiek może w ogóle nie posiadać poczucia winy (w wyniku niedorozwoju superego) lub ograniczyć je w taki sposób, że nie wywiera ono żadnego wpływu na motywację jego postępowania. Nie przestrzega on żadnych zasad moralnych. Hipomanik, w zależności od stopnia inteligencji, bywa bardziej lub mniej szkodliwy, przy czym jego szkodliwość jest tym większa, im bardziej jest on inteligentny. Hipomanik uważa swój stan psychiczny za zupełnie normalny, natomiast tych ludzi, którzy kierują się motywami altruistycznymi, uznaje za chorych lub nienormalnych. Taki człowiek nie ma żadnego wyczulenia na kwestie moralne i nie może ich pojąć nawet w najprostszej postaci. Jest to typ, który w dawnej literaturze psychiatrycznej nosił miano moral insanity.
Drugi rodzaj stylu przystosowania się Money-Kyńe nazwał hipoparanoidalnym. Taki człowiek posiada silny kompleks winy, swoje winy przypisuje innym, dzięki czemu zmniejsza własne poczucie winy. Zachowanie osobnika hipoparanoidalnego nacechowane jest dużą dozą agresji, szczególnie werbalnej, co przejawia się w bezustannym komentowaniu plotek i obmowach ludzi z bliższego i dalszego otoczenia. Hipoparanoik zawsze szuka kozła ofiarnego, w stosunku do którego przejawia nieprzejednaną wrogość.
Trzeci typ stylu przystosowania się to postawa autorytarna. Człowiek charakteryzujący się taką postawą posiada bardzo silny kompleks winy i kieruje go do wewnątrz. Niezwykle surowo ocenia każdy swój zły postępek i silnie go przeżywa, w związku z czym na każdym kroku obawia się popełnienia błędu. W ostatecznym rozrachunku staje się on zupełnie niesamodzielny. Woli wykonywać rozkazy i polecenia innych, ponieważ wtedy czuje się zwolniony od odpowiedzialności, a tym samym poczucia winy. Człowiek charakteryzujący się postawą autorytarną jest bardzo konserwatywny, niezdolny do żadnej twórczej pracy. Czuje się bardzo źle, gdy nie spotka jednostki chętnej do pokierowania jego postępowaniem.
Czwarty a zarazem ostatni typ postawy, to typ ludzki (humanista). Taki człowiek posiada kompleks winy, ale dzięki właściwym proporcjom wszystkich 3 składników struktury osobowości jest to kompleks konstruktywny, tzn. nie zabarwia patologicznie postępowania danej jednostki. Adekwatnie ocenia własne zarówno dobre, jak i złe strony postępowania oraz obiektywnie ocenia postępowanie innych. Jest bardzo wartościowy społecznie. Nie odrzuca żadnych autorytetów, a zarazem zbytnio im nie ulega, zachowując własne zdanie. Jest zdolny do pomocy. Jest altruistą, człowiekiem dojrzałym emocjonalnie i społecznie, zawsze „poda rękę potrzebującemu".

Drugi kierunek badań inspirowany przez Freuda, a dotyczący uwarunkowania postaw człowieka skoncentrował się wokół analizy pośredniej warstwy osobowości człowieka — ego. Główną przedstawicielką tego kierunku jest córka Z. Freuda — Anna Freud. Uważa ona, że ego spełnia cztery funkcje w życiu psychicznym człowieka.
Pierwsza to funkcja poznawcza (cognitiye function). Ego musi spełniać funkcję poznawczą w odniesieniu do świata zewnętrznego jak również musi świadomie ocenić siły i tendencje zarówno id, jak i superego, a zatem „musi świadomie ocenić, co drzemie wewnątrz nas".
Następną funkcją ego jest energia (zwana także funkcją siły), za pomocą której wywiera ono pewną presję na właściwe postępowanie. Dzięki tej funkcji nasze ego każe nam iść do dentysty, czy uczestniczyć w mało interesującym posiedzeniu.
Trzecia funkcja ego, selektywna, wiąże się z tym, że człowiek zazwyczaj ma kilka możliwości wyboru sposobów reakcji w różnych sytuacjach. Zdrowe i silne ego wybiera ze wszystkich możliwych taki, który będzie dla danego człowieka najlepszy.
Czwarta, syntetyczna funkcja ego polega na ocenie, w jakim stopniu człowiek musi podporządkować się wymogom otoczenia, a ponadto, w jakim stopniu powinien kierować się własnymi impulsami.
Zaburzenie funkcji ego lub superego prowadzi często do działań przestępczych, a psychoanaliza pomaga zrozumieć patologiczne zachowania i im zapobiegać.
 

 
Droga, mechanizmy oraz objawy wykolejenia przestępczego.

Wykolejenie przestępcze- a wiec antagonistyczno-destruktywne zachowania jednostki, polegające na łamaniu przez nią norm prawnych. Do osób wykolejonych przestępczo zliczamy zarówno osoby popełniające przestępstwa przy nadarzającej się okazji, jak i te osoby, które specjalnie szukają takiej okazji. Ponadto włączamy tu tych przestępców, którzy popełniają przestępstwa dla uzyskania korzyści finansowych oraz tych, dla których czyn przestępczy staje się koniecznym warunkiem zaspokojenia potrzeb seksualnych, przyjemności, zabawy i rozładowania napięcia.
Do osób wykolejonych przestępczo zaliczamy: przestępców zawodowych, dla których przestępstwo jest sposobem podstawowego zarobkowania, narkomanów przekraczających prawo, przestępców seksualnych, włóczęgów przekraczających prawo, złodziei, żebraków-złodziei, osoby prowadzące nielegalne interesy.
Do kategorii osób wykolejonych zaliczamy wiec nie tylko przestępców zawodowych, ale także nałogowych, obyczajowych i awanturników.

Objawy wykolejenia:
- zachowania oporne- polegają na niepodejmowaniu przez człowieka wymaganych od niego działań lub też na kontynuowaniu czynności zakazanej. Wychowanek zachowuje się więc opornie wtedy, gdy np. mimo polecenia wychowawcy nie chce pójść do szkoły lub tez jeżeli ignoruje uwagi nauczyciela i nadal demonstracyjnie siedzi bezczynnie, podczas gdy cała klasa pisze wypracowanie.
- działania zaczepne- w nich również przejawiają się negatywne ustosunkowania ludzi wobec społecznych oczekiwań (izolacja, ucieczka)
Negatywne ustosunkowania wobec różnych norm lub osób, przejawiające się w wymienionych zachowaniach wiążą się nie tylko z pełnieniem ról społecznych, ale także ze stosunkiem jednostki wobec innych ludzi, czyli wobec swego środowiska społecznego. I w tym ujęciu mogą one stanowić miarę wykolejenia społecznego.
Wczesne objawy wykolejenia:
- niepowodzenia szkolne i wagary
Różnica między sytuacją szkolną ogółu uczniów i nieletnich przestępców, na niekorzyść tych ostatnich, występuje bardzo wyraźnie. Ujawnia się ona przede wszystkim w opóźnieniu szkolnym.
Charakterystyczne, iż we wszystkich prowadzonych w tym zakresie badaniach podkreśla się, że trudności szkolne — wyrażające się w opóźnieniu szkolnym i wagarach — wyprzedzają wyraźnie o parę lat pierwszą sprawę sądową. I im wcześniej rozpoczął się proces demoralizacji, tym wcześniej wystąpiły owe trudności, można je więc traktować jako istotne symptomy wykolejenia.
- ucieczki z domu
Ucieczki z domów rodzinnych traktowane są jako objawy dość zaawansowanego procesu wykolejenia nieletnich przestępców. Wśród przyczyn skłaniających do ucieczek podawane są: na pierwszym miejscu — lęk przed karą następnie — namowy kolegów podobnie często — oba motywy razem. Nieliczni wspominają o chęci przygód, która skłoniła ich do opuszczenia domu.
- Picie alkoholu i spożywanie narkotyków
Picie alkoholu przez nieletniego uważane jest za niebezpieczny już symptom jego wykolejenia. Bywa ono często bezpośrednią przyczyną dokonywania przestępstw, zwłaszcza o charakterze chuligańskim, a poza tym jest z reguły poprzedzane występowaniem innych objawów wykolejenia i świadczy o niepokojącym zaawansowaniu tego procesu. Zatrucie alkoholem niszczy organizm dziecka — niszczy każdy organizm, ale zwłaszcza ten nie w pełni jeszcze rozwinięty, nieodporny; wpływa na zahamowanie jego rozwoju, zarówno sfery fizycznej, jak i psychicznej. Uniemożliwia ono naukę szkolną, wytrąca nieletniego z normalnego trybu życia, wprowadza w świat zdemoralizowany, często przestępczy i .proces wykolejenia następuje Wtedy nieuchronnie szybko.
- młodzież wykolejona przestępczo wykazuje wyraźne zubożenie w zakresie procesów instrumentalnych, co wiąże się z tzw. Nadmierna emocjonalnością. Rejestruje się również brak równowagi między poszczególnymi typami emocji, a szczególnie często spotyka się wśród młodzieży wykolejonej osobników o niskim poziomie antycypacji i nadmiernie ruchliwych.
- czynności emanacyjne stosowane jako sposób przezwyciężania poczucia niepewności i małej wartości własnej. Są to czynności bardzo rozmaite . Tak. Np. człowiek czujący się niepewnie zachowuje się zuchwale i arogancko, chełpi się demonstrując rozwiązłość seksualną itd. Oznaką niepewności może być tez rzucający się w oczy, prowokujący otoczenie strój , uczesanie.
- samookaleczenia, które niejednokrotnie mają charakter swoistego mechanizmu obronnego manifestującego się szczególnie jaskrawo u osób impulsywno agresywnych, poddanych silnie ich frustrującej przymusowej izolacji.


Przyczyny wykolejenia przestępczego:
- przyczyny motywacyjne- są to czynniki, które skłaniają (motywują) jednostkę do zachowań destruktywnych.
-przyczyny predyspozycyjne- Są to czynniki ułatwiające jednostce wybór zachowań negatywnych, spośród repertuaru wszystkich czynności, jakie ma ona do dyspozycji w danych sytuacjach. Czynniki te więc predysponują jednostkę do określonych zachowań.
Przyczyny motywacyjne występują w życiu niemal wszystkich ludzi, jednakże nie wszyscy przecież są wykolejeni społecznie. O wykolejeniu decyduje bowiem jednoczesne wystąpienie czynników motywacyjnych i predyspozycyjnych. Tak więc ani czynniki motywacyjne, ani też predyspozycyjne, występując w izolacji od siebie, nie musza prowadzić do wykolejenia społecznego.
Grupy czynników, które motywują młodych ludzi do zachowań destruktywnych:
- niezadowolenie z obecnych warunków życia i pragnienie warunków lepszych, często podsycane lekturą i oglądaniem filmów, budzących chęć osiągnięcia dobrobytu, przeżycia przygody i zdobycia rozgłosu.
- pragnienie zdobycia bogactwa w sposób łatwy i nie wymagający wysiłku.
- uczucie nudy, wynikające z braku poważniejszych, jasno i wyraźnie określonych obowiązków oraz braku okazji do konstruktywnej społecznie rekreacji.
- tendencja do rozładowania napięcia przez picie alkoholu lub używanie narkotyków.
-dążenie do uzyskania zadowolenia seksualnego, wzmacniane zarówno przez filmy i czasopisma, jak i przez uczucie niepewności psychicznej i społecznej izolacji oraz lęku.
-dążenie do wyładowania wrogości i zademonstrowania swej przewagi i dominacji, co polepsza samopoczucie zachwiane porażkami życiowymi i uświadamianiem sobie własnej izolacji od otoczenia społecznego;
- chęć dokonania czegoś i zwrócenia na siebie uwagi innych osób, podsycanie ich obojętnością i okazywanym przez nie lekceważeniem.
- rozładowanie napięcia, które jest związane z niemożnością zaspokojenia takich potrzeb jak: potrzeba miłości, uznania i aprobaty społecznej
- chęć zwrócenia na siebie uwagi, bo lepiej być ukaranym niż ignorowanym.

Wśród drugiej grupy przyczyn wykolejenia (predyspozycyjnych) znajdują się zarówno czynniki organiczne jak i społeczne.
- do czynników organicznych zalicza się wszelkiego rodzaju zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego- charakteropatię, nerwicowa agresywność i różne odmiany upośledzenia umysłowego.
- czynniki społeczne tkwią natomiast w środowiskach, które preferują zachowania antagonistyczno-destrukcyjne. Takim środowiskiem może być np. rodzina lub sąsiedztwo jednostki, gdzie przestępstwo darzy się podziwem, a nielegalne sposoby uzyskiwania korzyści maja wysoką wartość, oraz gdzie hołduje się zasadzie, ze zaradność życiowa polega na kombinatoryjstwie i cwaniactwie.
Trzy zasadnicze stadia wykolejenia przestępczego:
- stadium pierwsze: cechuje je występowanie uczucia odtrącenia, frustracji, potrzeby emocjonalnej zależności, reakcje negatywne, których funkcją jest zwrócenie uwagi na ich podmiot; narastająca agresywność wobec jednego lub obojga rodziców. W stadium tym występują reakcje impulsywne, przy czym dziecko często żałuje swoich wybryków. W zachowaniu nieletniego dostrzega się brak cierpliwości i wytrwałości, brak koncentracji uwagi. Często nie kończy on rozpoczętych prac, wykonuje je niedokładnie.
- stadium drugie: typowymi manifestacjami tego bardziej już zaawansowanego stadium wykolejenia się są reakcje wyraźnie wrogie. Reakcje te obejmują już nie tylko rodziców, ale i także nauczycieli; obserwuje się bunt wobec wszelkich autorytetów. Próby zjednania sobie życzliwości nieletniego wywołują zmozoną agresje. Często występują negatywne reakcje paradoksalne np. agresja zwrócona przeciwko samemu sobie. Nieletni wykazują tendencje do zaspokajania swych potrzeb poza domem rodzinnym. Czasem popełniają drobne kradzieże i przejawiają skłonność do szukania kontaktów z młodzieżą deprecjonującą uznawane powszechnie przez dorosłych wartości społeczne. Nieletniego często cechuje rozwydrzenie seksualne oraz upijanie się alkoholem.
- stadium trzecie: młodzież nabywająca agresywnych nawyków na tle przeżyć frustracyjnych z reguły zasila szeregi zbiorowości, które mają charakter luźnych zrzeszeń uprawiających działalność zabawową, polegającą w znacznej mierze na zbiorowym popełnianiu czynów godzących w godność osobistą, zdrowie, a nieraz i życie obywateli.
Niektórzy badacze twierdzą, że stadia opisanych powyżej serii przemian stanowią rezultat szeregu zdarzeń określonych jako nieudanie się lub zwichnięcie procesu socjalizacji. Jest to jedyna seria przemian prowadząca do ukształtowania osobowości skłaniającej do konfliktu z prawem.
Proces przestępczego wykolejenia należy ujmować w dwóch aspektach, albo mówiąc inaczej widzieć w nim dwa niejako etapy:
- pierwszy: zachodzi w nim proces kształtowania się podatności na wpływy przestępcze
-drugi: proces przyswajania przestępczej kultury osobistej, związany ściśle z kształtowaniem się swoistej osobowości społecznej, najczęściej pod wpływem włączenia się do grupy przestępczej.


Wiele czynności młodzieży wykolejonej ma charakter mechanizmów:
- mechanizmy obronne- wiele czynności młodzieży wykolejonej ma charakter właśnie takich mechanizmów. Służą one zagłuszeniu irracjonalnego lęku, często związanego z występowaniem napięcia wynikającego z różnorakich nie zaspokojeń.

- „mechanizm zaprzeczenia”- broniąc się przed lękiem, ludzie niejednokrotnie stosują ten mechanizm. Ludzie, których zachowanie się manifestuje chcą przekonać siebie i innych, że się nikogo nie boją, że się niczym nie martwią i ze ogólnie nie maja powodów do zmartwień. Starają się wmówić w siebie , że nowa sytuacja, która się wytworzyła jest korzystna i przyjemna lub stara się o tej sytuacji nie Myślec.
-mechanizm obrony przez atak- brak zdolności do współdoznawania ( sympatii), niemożność identyfikowania się z innymi ludźmi sprawia, że osoby tego rodzaju precyzują otoczenie jako stałe źródło zewnętrznego zagrożenia. Oszukanie innych, skrzywdzenie lub pozbawienie zdrowia czy życia odbierane jest jako osobisty sukces, dzięki któremu zmniejsz się liczba istot obcych i wrogich.
 

 
Teorie wyjaśniające etiologię i fenomenologię wykolejenia społecznego oraz zachowań przestępczych.

Etiologia- nauka badająca przyczyny zjawisk, procesów i faktów.
Fenomenologia- jeden z kierunków teorii poznania w filozofii (przyjrzenie się światu tak jak się on jawi)
Wykolejenie społeczne polega na takim przeciwstawieniu się normom które burzy wszelki ład społeczny, warunkujący istnieni kultury, czyli na przeciwstawianiu się społeczeństwu jako całości.
Wykolejenie społeczne:
a) wykolejenie obyczajowe (występowanie przeciwko obyczajom (prostytucja))
b) wykolejenie przestępcze (występowanie przeciwko normom prawnym (kradzież, bandytyzm, morderstwo, łapówkarstwo)

Przestępczość- krańcowa forma zachowania aspołecznego, drastyczny przejaw naruszania zasad współżycia społecznego.
Przestępstwo lub wstrzymanie się od niego zależy od przebiegu socjalizacji jednostki.

Przestępczość jest coraz bardziej rozumiana jako skutek długotrwałego procesu charakteryzującego się licznymi narastającymi i rozwijającymi się manifestacjami niedostosowania społecznego. Poznanie i zrozumienie tego procesu powinno umożliwić odpowiednio wczesną i właściwą interwencję wychowawczą w ten sposób, by nie dopuścić do dalszego rozwoju dewiacyjnych form zachowania.
Kiedy zapoznajemy się z historią życia nieletnich podsądnych, najczęściej dochodzimy do wniosku, że zanim doszło do przestępstwa, miał miejsce w ich życiu ów proces, zwany procesem wykolejenia się. Do zupełnie wyjątkowych należą przypadki przestępstw tzw. przypadkowych, nie poprzedzonych procesem wykolejenia się. Występują one zaledwie w kilku procentach i nie są charakterystyczne dla przestępczości nieletnich.
Na proces wykolejania składają się narastające manifestacje niedostosowania społecznego. Zjawiają się one najczęściej pod wpływem różnorodnych negatywnych oddziaływań wychowawczych, zaburzających rozwój osobowości dziecka, i przybierają różne niewłaściwe formy zachowania, nazywane powszechnie trudnościami wychowawczymi.
Nas tutaj interesować będą formy zaburzonego zachowania, które — jak wykazały to liczne badania empiryczne — poprzedzają najczęściej występowanie przestępczości nieletnich, stanowią więc ważny i istotny etap na drodze wykolejenia społecznego. Poza tym, ze względu na wspomnianą empiryczną podstawę naszych rozważań, ważne jest, by przedstawione rodzaje trudności wychowawczych wyrażały się w faktach możliwych do ściśle obiektywnego ustalenia i ilościowego ujęcia.

Wczesne objawy wykolejenia:
1. Niepowodzenia szkolne i wagary
2. Ucieczki z domu
3. Picie alkoholu
4. Zachowania przestępcze
Nieprzystosowanie społeczne jako termin rozpowszechniony literaturze przedmiotu bywa zastępowane innymi określeniami takimi jak: wykolejenie, demoralizacja, niedostosowanie jednak sądząc z ich treści zakres pojęciowy jest podobny we wszystkich przypadkach. Próby określenia istoty nieprzystosowania społecznego są liczne i maja zróżnicowany zakres.

Nieprzystosowanie społeczne to:
- odmiana rozwoju społecznego dziecka powodująca złe skutki dla samego dziecka i jego otoczenia społecznego
-brak podatności dzieci i młodzieży na normalne metody wychowawcze co skłania rodziców do poszukiwania specjalnych metod wychowawczych
-rodzaj zaburzeń w zachowaniu spowodowany negatywnymi warunkami środowiskowymi bądź zaburzeniami równowagi procesów ośrodkowego układu nerwowe
- zaburzenia emocjonalne czyli trudności lub niemożności funkcjonowania jednostki z innymi ludźmi
-zaburzenia charakterologiczne
- rozbieżność miedzy systemem systemem norm i wartości uznawanych przez jednostkę i przez grupę do które przynależy

Według Czapówa i Jedlewskiego pojęcie NIEDOSTOSOWANIA SPOŁECZNEGO przybiera formę wielopoziomowego konstruktu teoretycznego, który obejmuje:
1. Manifestacje, polegające na czynnościach sprzecznych z normami strzegącymi interesów społeczeństwa oraz tych systemów społecznych i instytucji, które warunkują istnienie kultury (przejawy różnych odmian wykolejenia społecznego-antagonistyczno-destruktywnego zachowania)
2. Stany osobowości, stanowiące podłoże zaburzeń w zachowaniu zgodnym z tymi normami (stany osobowości, które stanowią źródło przejawów wykolejenia)
3. Przyczyny tych zaburzeń (przyczyny wytworzenia się wymienionych stanów osobowości oraz przejawów wykolejenia).
Odmienne podejście do istoty problemu niedostosowania społecznego prezentuje S. Górski, który osobami NIEDOSTOSOWANYMI SPOŁECZNIE nazywa te jednostki, które:
1. Nie są zdolne (nie mogą) do pełnienia ról społecznych zgodnie z oczekiwaniami wskutek niedostatków dyspozycji wykonawczych (instrumentalnych) takich, jak np. procesy orientacyjne (głusi, niewidomi), procesy intelektualne (upośledzeni umysłowo), procesy werbalno-motoryczne (przewlekle chorzy);
2. Nie są skłonne (nie chcą) do pełnienia ról społecznych wskutek negatywnego ustosunkowania się wobec różnych oczekiwań społecznych.


Trzy stadia niedostosowania społecznego

1 Stadium
obserwujemy takie zjawiska jak : uczucie odtrącenia , można zauważyć u osób frustrację potrzeb, tzn nie są zaspokajane potrzeby emocjonalne . Jednostka wykazuje reakcje negatywne – zachowanie negatywne ( zachowania oporne i zaczepne ) nie mają te zachowania formy nawykowej ( trwałego utrwalenia ) są raczej prowokujące . Często też rejestruje się , że siła tych reakcji jest nieproporcjonalna do bodźca , który je wywołał , często mają charakter impulsywny. W tym stadium jednostki wykazują brak cierpliwości , wytrwałości, koncentracji( żródłem tych deficytów jest zobojętnienie emocjonalne ), o takich osobach nie można mówić , że nie mają poczucia winy, bo mają świadomość i żałują swoich czynów.

2 stadium
Przejście do kolejnego stadium ma miejsce wtedy gdy dziecko nie otrzymuje pomocy psychologicznej . Reakcje mogą być typu agresywnego , nawet w sytuacjach okazywania im życzliwości . Pojawiają się próby kontaktu ze środkami odurzającymi – alkohol , jest to również czas kiedy szukają grupy odniesienia – grupy przestępcze lub para przestępcze
3 stadium
obserwujemy dwa rodzaje zjawisk , pierwsze jest związane z agresywnym zachowaniem , które zaczyna mieć formę nawyku , jest reakcją na sytuacje trudne i konfliktowe. Łączą się w różne grupy dokonujące różnego rodzaju przestępstw , następuje łączenie się w zbiorowość ( zbiorowe gwałty, kradzieże)

KLASY
I klasa Eksploraci
Jednostki aspołeczne , są to osoby które postrzegają inne osoby do osobistej eksploracji ( instrumentalne traktowanie drugiego człowieka na ile mogą wykorzystać ) .
Jednostki te nie potrafią przewidzieć zachowań innych osób wobec siebie , dlatego też w sytuacji niepewności, bądź lekkiego zagrożenia reagują złością i agresją . słabsze nasilenie niż u socjopatów , zdarza się im działać impulsywnie
II klasa Konformiści
Na frustrację własnych potrzeb reagują serwilizmem ( ugrzeczniona , służalcza, nadmiernie uprzejma postawa) w stosunku do osób , które utrudniają zaspokojenie potrzeb , ale jedynie w stosunku gdy są to osoby znaczące .
Tego rodzaju działanie jest często instrumentalne , manipulują swym konformizmem , aby uzyskać doraźne korzyści.Jeśli mają poczucie bezpieczeństwa...
III klasa Neurotycy
Jednostki, które co prawda w jakimś stopniu zinternalizowały jakieś normy , ale nie bardzo wiedzą czy sobie z tym poradzą , przeżywaja nieustanny lek . Lęk , że nie sprostają tym wymaganiom powoduje niemoc i bezradności , pojawiają się zachowania nieakceptowane społecznie.
 

 
MODELE ZDROWIEJ OSOBOWOŚCI A PRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE JEDNOSTEK WYKOLEJONYCH. OSOBOWOŚĆ ANTYSPOŁECZNA A DZIAŁANIA RESOCJALIZACYJNE.

Istnieje wiele sposobów definiowania osobowości, z których dowiadujemy się jakie są jej zasadnicze elementy, ich wzajemne powiązania oraz jak wygląda całość zwana
„osobowością”.
Osobowość jest to wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek.
Osobowość jest także definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczno-przyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim w interakcje. Nie jest jedynym wyznacznikiem działania – to, co i jak człowiek robi, zależy też od doraźnego stanu fizycznego i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania. Osobowość kształtowana jest przez całe życie, szczególnie w okresie dzieciństwa oraz młodości poprzez wpływ bodźców zewnętrznych w procesie socjalizacji, a także własnej aktywności jednostki. Istotną rolę odgrywają tu również wrodzone cechy biofizyczne. Kształtuje się przez doświadczenia, kontakty z osobami znaczącymi dla danej jednostki, role społeczne pełnione przez daną osobę, a także wydarzenia powtarzające się lub wyjątkowo silne. Rozwija się stopniowo. W rezultacie utworzenia się osobowości, człowiek osiąga zdolność przetwarzania napływających informacji, dzięki czemu tworzy sobie obraz świata i siebie, integruje techniki i sposoby ustosunkowania się do przedmiotów, osób, sytuacji, przez co jego zachowanie nabiera cech stałości i powtarzalności. Za przejaw zatrzymania rozwoju osobowości jednostki, uważa się nerwicę.

KRYTERIA DOJRZAŁEJ OSOBOWOŚCI

Gordon Allport analizując zachowania ludzi zdrowych i biografie osób osiągających znaczą pozycję czy prestiż społeczny sformułował 7 zasadniczych kryteriów dojrzałej osobowości:
1.poczucie rozszerzania się własnego „ja” (autentyczne uczestnictwo osoby w pewnych znaczących sferach ludzkiego wysiłku i aktywności), odnosi się to do pracy zawodowej, stosunków interpersonalnych w rodzinie i zainteresowań
2.ciepłe stosunki z innymi ludźmi
3.poczucie emocjonalnego bezpieczeństwa, własnej wartości i przynależności emocjonalnej
4.realistyczna percepcja siebie i innych, nie zniekształcona przez lęki, fobie, obawy, poczucie zagrożenia
5.przeżywanie i osiąganie sukcesów zgodnie z własnymi uzdolnieniami
6.samoobiektywizacja poprzez własne wytwory
7.posiadanie zintegrowanej filozofii życiowej, zdrowa osobowość uzyskuje tzw. Autonomię funkcjonalną, tzn. potrafi się wyzwolić i uniezależnić od pierwotnych motywów skłaniających ją do określonego działania (np. pod presją rodziców) i odnaleźć własne motywy skłaniające do osiągania długodystansowych celów.

Carl Rogers stworzył model osobowości zwany „modelem osobowości w pełni funkcjonującej”, która charakteryzuje się następującymi cechami:
1.otwartość na doświadczenia (gotowość doświadczania nowych wrażeń)
2.skłonność doświadczenia pełni życia w każdym jego momencie
3.zaufanie do siebie i własnego organizmu
4.poczucie wewnętrznej wolności, swobody i autonomii
5.zdolność i skłonność do tworzenia kreatywności w kontaktach ze światem.

Abraham Maslow twierdził, że wszystkie istoty ludzkie mają wrodzoną motywację do samorealizacji. Stworzył hierarchię potrzeb , z której wynika, że zaspokojenie potrzeb niższego rzędu wyzwala motywację do zaspokojenia potrzeb wyższego rzędu. Aby dojść do zaspokojenia potrzeby samorealizacji, najpierw należy zaspokoić 4 kategorie niższego rzędu, którymi są:
1.potrzeby fizjologiczne
2.potrzeba bezpieczeństwa
3.potrzeba przynależności i miłości
4.potrzeba dodatniej samooceny
Potrzeby niższego rzędu nie muszą być zaspokojone całkowicie, żeby mogły wystąpić potrzeby wyższego rzędu, włącznie z potrzebą samorealizacji, ponieważ jednocześnie nie jesteśmy motywowani wszystkimi rodzajami potrzeb. Tylko jedna potrzeba staje się w danym momencie najważniejsza.
Model osobowości samorealizującej się wg Maslowa(dojrzałej osobowości):
1.obiektywna percepcja rzeczywistości (adekwatność postrzegania świata)
2.akceptacja przyrody, innych ludzi i samego siebie
3.spontaniczność, prostota i naturalność
4.koncentracja a problemach obiektów „poza-ja”
5.potrzeba prywatności i niezależności
6.autonomiczne funkcjonowanie
7.utrwalone poczucie świeżości wrażeń (odczuć)
8.doświadczanie przeżyć „szczytowych”
9.zainteresowania i zachowania prospołeczne
10.silne więzi interpersonalne
11.tolerancja, etyczność
12.niezłośliwe poczucie humoru
13.postawa twórcza i kreatywność
14.odporność na akulturację


KRYTERIA NIEDOJRZAŁEJ OSOBOWOŚCI

Wg Hare i Schallinga:
1. Proste formy wyrażania emocji
2. Niezdolność do modulowania rekcji emocjonalnych ( reakcje są gwałtowne, niedostosowane do siły bodźców i sytuacji)
3. Silne i słabo zróżnicowane ekspresje emocjonalne
4. Nieumiejętność odraczania zaspokajania potrzeb(popędów)
5. Postawa żądań i roszczeń wobec otoczenia społecznego
6. Brak tolerancji na ujemne długotrwałe bodźce związane z realizacją długodystansowych celów
7. Koncentracja na teraźniejszość
8. Zniekształcenie obrazu rzeczywistości pod wpływem doraźnych emocji
9. Nietrwałość i słabość związków uczuciowych z innymi ludźmi
10. Niski poziom rozwoju struktur poznawczych, przewaga emocji i struktur popędowo- emocjonalnych nad poznawczymi bez należnej kontroli emocji.

NORMA I PATOLOGIA W ZACHOWANIU LUDZKIM

Poszczególni ludzie, w określonym środowisku potrafią odróżniać zachowania normalne od nienormalnych, mimo tego, że ani pojęcie normy ani patologii nie ma jednoznacznego określenia. Wg Pytki norma jest synonimem prawidłowości tego, co powinno być zgodne z oczekiwaniami społecznymi i standardami społeczno-kulturowymi. To taki rodzaj zachowania, który jest najczęstszy u większości ludzi w zbliżonym wieku, z danego środowiska, czyli to, co przeciętne i powszechne w danym środowisku. Niemniej jednak, poszczególne środowiska społeczne różnią się od siebie pod wieloma względami, zatem to co w jednych uchodzi za normalne, w innych może być uznane za odchylające się od normy w sensie pozytywnym lub negatywnym. Kryterium statystyczne odnoszące się do przeciętności nie zawiera ocen moralnych ani estetycznych. To kategoria związana z pomiarem częstości określonej cechy np. zachowaniem, inteligencją, przeciętym wzrostem. Jednak to kryterium uznawane jest za zbyt prymitywne, ponieważ nie uwzględnia indywidualności, autonomii i podmiotowości człowieka, ponieważ odnosi się zarówno do ludzi, zwierząt, a także martwych obiektów.
Oprócz kryterium statystycznego istnieje jeszcze sześć innych kryteriów stosowanych przy określaniu normy i patologii w ludzkim zachowaniu. Tymi kryteriami przystosowania są:
1)kryterium biologiczne/ekologiczne- dążenie do zachowania własnej egzystencji, przetrwania w środowisku naturalnym, społeczno-kulturowym.
2)kryterium medyczno-psychiatryczne- stan doskonałego zdrowia psychicznego i fizycznego zgodnie z normami medycznymi. Zdrowa struktura osobowości i niezaburzone funkcje.
3)kryterium psychologiczne- optymalne sposoby redukcji napięć wewnętrznych, utrzymanie homeostazy psychicznej, subiektywne poczucie zadowolenia, szczęścia, dobrego przystosowania.
4)kryterium interakcyjne- adekwatne reagowanie na bodźce pochodzące z otoczenia fizycznego i społecznego. Umiejętność przeciwstawiania się presji niekorzystnych czynników biopsychicznych, środowiskowych i sytuacyjnych.
5)kryterium społeczne-zgodność postępowanie z powszechnie akceptowanymi wzorcami i normami.
6)kryterium pedagogiczne-dążenie do samo urzeczywistnienia, autonomii, samowychowania i rozwoju.
Jean Piaget twierdził, że proces przystosowania się jest zjawiskiem uniwersalnym, to proces wymiany informacji i energii między organizmem a otoczeniem i na ten proces składają się zachowania o charakterze akomodacyjnym i asymilacyjnym. Akomodacja- proces, który polega na zmianie istniejących schematów lub wytworzeniu nowych. Asymilacja- jest więc procesem, który umożliwia jednostce działanie w nowych sytuacjach i wobec nowych problemów za pomocą już istniejących schematów. Procesy akomodacji i asymilacji trwają przez całe życie, w miarę jak jednostka adaptuje swoje zachowanie i idee do zmieniających się warunków. Im bardziej rosną tendencję akomodatywne, tym bardziej maleją asymilatywne i na odwrót. Podsumowując: proces przystosowania to rodzaj dialogu organizmu z jego fizycznym i społeczno-kulturowym otoczeniem. Jeśli zostaną przekroczone granice akomodacji i asymilacji zachowanie patologizuje się.
Wg Pytki istnieją trzy rodzaje definicji nieprzystosowania społecznego, które swe źródło mają w literaturze psychologicznej i pedagogicznej.
1)definicje objawowe (symptomatologiczne)- ujmują one nieprzystosowanie jako zespół zachowań, takich jak: alkoholizowanie się, uzależnienia, zamachy samobójcze, ucieczki z domu, wagary, kłamstwo, lenistwo, czyli symptomy świadczące o nieprzestrzeganiu pewnych norm.
2)definicje teoretyczne- eksponują niektóre pojęcia teoretyczne typu postawa, motywacja, rola społeczna itp., które oprócz objawów wskazują na mechanizmy regulacji psychicznej lub społecznej w generowaniu zachowań niezgodnych z normami.
3)definicje operacyjne- wskazują przede wszystkim rodzaj narzędzia, za pomocą którego można zmierzyć częstotliwość i natężenie cech uznanych za niekorzystne, zarówno w sensie indywidualnym, jak i społecznym.
Podobnie jak pojęcie normy nie miało jednoznacznego określenia, tak samo nieprzystosowanie społeczne jest różnorodnie definiowane. Pytka sięgnął do rozmaitych źródeł, które rozmaicie definiowały pojęcie nieprzystosowania społecznego:
-odmiana rozwoju społecznego dziecka powodująca złe skutki dla samego dziecka i jego otoczenia społecznego(Dobrochna Wójcik)
-brak podatności dzieci i młodzieży na normalne metody wychowawcze, co skłania rodziców oraz instytucje wychowawcze do poszukiwania specjalnych metod wychowawczych
-rodzaj zaburzeń w wychowaniu, spowodowany „negatywnymi warunkami środowiska” bądź zaburzeniami równowagi procesów ośrodkowego układu nerwowego
-zaburzenia emocjonalne, wyrażające się trudnościami lub niemożliwością współżycia jednostki z innymi ludźmi
-zaburzenia charakterologiczne spowodowane niekorzystnymi zewnętrznymi lub wewnętrznymi warunkami rozwoju, będące przyczyną wzmożonych trudności w dostosowaniu się do uznanych norm społecznych oraz w realizacji zadań życiowych
-złożone zjawisko wyrażające się zachowaniem sprawiającym wiele kłopotów i trudności jednostce i jej otoczeniu i jednocześnie powodującym subiektywne poczucie nieszczęścia
-swoista rozbieżność między systemem norm i wartości uznawanych przez jednostkę i przez grupę, do której przynależy.
-zespół zachowań świadczący o nieprzestrzeganiu przez jednostkę podstawowych zasad postępowania, obowiązujących młodzież w danym wieku, przy założeniu, że zachowania te powtarzają się, czyli są względnie trwałe(Pospiszyl, Żabczyńska)
-pod względem logicznym jest to pojęcie puste, gdyż niedostosowania na dobrą sprawę nie ma i nie może być. Samo życie bowiem pośród ludzi, wchodzenie w określone interakcje jest formą przystosowania czy dostosowania społecznego
-to dzieci i młodzież, u których na skutek zaburzeń wewnętrznych lub niekorzystnych warunków środowiskowych występują utrwalone zaburzenia w zachowaniu(MEN)

Pomimo tego, że pedagogika resocjalizacyjna eksponuje przede wszystkim problematykę pracy metodycznej z ludźmi z zaburzeniami przystosowania społecznego, należy zapoznać się z problematyką optymalnego przystosowania społecznego oraz modelami zdrowej osobowości.
W różnych definicjach nieprzystosowania społecznego, używa się określeń takich jak.: „normy”, „prawidłowości”, „zaburzenia”, czy „odchylenia”, od normy, nie określając jednocześnie co tak naprawdę jest punktem odniesienia do tychże ocen, nie definiując charakteru tzw. normy.
Po drugie, chcąc zastosować jakiekolwiek oddziaływanie o charakterze resocjalizującym, nie wystarczy znać tylko i wyłącznie diagnozy, ale należy mieć ogólny obraz stanu, do jakiego chcemy stan wyjściowy przybliżyć.
Po trzecie, konieczna jest nie tylko wiedza o mechanizmach, czy przejawach zaburzeń, ale zwłaszcza o stanach pożądanych, ponieważ pozwala ona udzielić odpowiedzi na pytania: Co osiągać? i Jakie kierunki działania preferować? Możliwość reformowania w określonym kierunku stanu wyjściowego, nie polega na koncentrowaniu się tylko i wyłącznie na opisie symptomów przyczyn.
Różna jest też rola rozmaitych czynników mających istotne znaczenie w kształtowaniu osobowości, a więc chodzi tu o następujące problemy:
1) Świadomej czy nieświadomej motywacji w działaniu
2) Odpowiedzialności za siebie i innych
3) Obiektywnego czy subiektywnego postrzegania świata, siebie i innych
4) Pełnej lub częściowej kontroli nad własnym życiem popędowym, emocjonalnym czy kontaktami z innymi
5) Wzrostu czy redukcji napięcia w kontaktach z otoczeniem
6) Roli wyobraźni, a więc i roli przeszłości czy przyszłość (planów), aspiracji, programów życiowych w kształtowaniu się aktualnych form myślenia, odczuwania i działania.


PSYCHOPATIA, NEUROPATIA

Psychopatia (osobowość dyssocjalna, antyspołeczna) to zaburzenia struktury osobowości o charakterze trwałym. Zaburzenie to wiąże się z obecnością 3 deficytów psychicznych:
-deficyt lęku
-deficyt uczenia się
-deficyt relacji interpersonalnych
Psychopatia dotyczy głównie sfery uczuć i dążeń. Zaburzeniom tym nie towarzyszą żadne zmiany organiczne w mózgu. Człowiek ma zaburzenia przystosowania do życia rodzinnego, zawodowego i społecznego. Etiologia psychopatii nie jest do końca znana. Mówi się, że mogą być wrodzone właściwości układu nerwowego albo niekorzystne doświadczenia psychiczne. Wśród populacji dorosłych przestępców dominują osoby o rysach psychopatycznych, czyli z nieprawidłowo ukształtowana osobowością. Szacuje się, iż ich odsetek w grupie sprawców przestępstw wynosi od 20-70%, natomiast liczba osób z nieprawidłowo ukształtowaną osobowością w ogólnej populacji wynosi ok. 3%. Nic więc dziwnego, że psychologiczne podłoże aktywności antyspołecznej sprowadza się przede wszystkim do osobowości psychopatycznej. Psychopaci charakteryzują się m.in. niedoborami w sferze uczuciowości wyższej (empatii, miłości, wrażliwości na cudzą krzywdę) oraz z przesadnie wysokim poczuciu własnej wartości. Według Lowena to właśnie narcyzm najbardziej nasilony jest u osobowości psychopatycznej. Jego istota sprowadza się do koncentracji na sobie bez związku z innymi ludźmi.

Socjopatia to trwałe zachowanie antyspołeczne, pojawiające sie w okresie dojrzewania i trwające w wieku dojrzałym. Socjopaci mimo normalnego (lub nawet większego) poziomu inteligencji nie potrafią podporządkować się zasadom współżycia społecznego. W większości przypadków dochodzi do konfliktu z normami prawnymi.

Cechy charakterystyczne tego zjawiska:
1)brak sumienia i odpowiedzialności wobec innych
2)brak wstydu, poczucia winy i skruchy, osoby te nie są zdolne do głębokiej troski o drugiego człowieka
3)kontakty międzyludzkie są u socjopatów znikome, nastawione na eksploatację drugiej osoby
4)manipulowanie jednostką, wykorzystywanie do własnych celów
5)nieprzywiązywanie się do drugiego człowieka, brak reakcji na zaufanie, miłość i czułość;

Socjopata nie odbiera sygnałów z otoczenia, nie reaguje na przykłady innych, na to co jest normą, a co nie. Socjopatia to problem z sumieniem. Socjopata nie ma sumienia albo umie je wyłączyć. Socjopaci nie są antyspołeczni w pełnym sensie tego słowa – potrafią odnaleźć się w antyspołecznych grupach , np. gangach. Robiąc coś złego uważają że to nie jest złe, albo że wręcz dobre i pomocne dla społeczności. Są za mało odpowiedzialni, żeby troszczyć się o kogoś innego niż oni sami.
Praktycznie podstawową różnicą pomiędzy socjopatą, a psychopatą jest to, że socjopatę można zresocjalizować, a psychopatę nie.

Neuropatia (choroba nerwów obwodowych, zapalenie nerwów obwodowych) to
stan chorobowy dotyczący nerwów przekazujących impulsy do różnych części organizmu poza mózgowiem i rdzeniem kręgowym. Jest to zaburzenie przewodzenia informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych. Oprócz bólu wywołuje to także
drętwienie, mrowienie, palenie kończyn lub ich osłabienie („objawy skarpetek i rękawiczek”). Najczęściej spotyka się ją w chorobie alkoholowej, ale może być również powodowana (choć znacznie rzadziej) przez używanie innych środków psychoaktywnych, w tym opioidów. Na ogół wiąże się z towarzyszącymi piciu niedoborami pokarmowymi, przede wszystkim wielu witamin, a zwłaszcza witaminy B1.

POZIOM LĘKU, AGRESJI I SYNTONII

Diagnoza zachowań antyspołecznych jest bardzo trudna, ponieważ głównym ich mechanizmem jest m.in.: niski poziom lęku, ubóstwo emocjonalne, zaburzenie kontroli, powodujące niezdolność do kierowania się ograniczeniami wynikającymi z oczekiwań i wymagań społecznych.
Współcześnie, diagnoza zaburzeń osobowości o charakterze antyspołecznym oparta została głównie na zewnętrznych przejawach zachowaniowych, mniej zaś na cechach osobowości.
W ocenie skłonności antyspołecznych ważna jest diagnoza poziomu lęku, mianowicie deficyt lęku jest objawem osiowym zaburzeń psychopatycznych i socjopatycznych, a także wynika ze zróżnicowania typologicznego niedostosowania społecznego, w którym w jednej z jego form, nadmiar lęku jest objawem osiowym. Teoretycznie, można wyróżnić dwie postaci lęku: stan obecny, o charakterze sytuacyjnym, lub trwałą podatność do zachowań lękowych, czyli tzw. lęk chroniczny. W diagnozie resocjalizacyjnej typologiczne różnicowanie lęku wiąże się z wyjaśnianiem mechanizmów nieprzystosowawczych.
U osób posiadających skłonności antyspołeczne, obraz własnej osoby jest słabo ukształtowany, z powodu kompleksu niższości, jaki jednostki te przejawiają. Występuje u nich różny poziom syntonii, czyli sympatyzowania z ludźmi w zakresie przyjemnych i przykrych przeżyć. Im wyższy poziom lęku i syntonii oraz jednocześnie im niższy stopień integracji osobowości, tym zaburzenia mają charakter neurotyczny. Mamy do czynienia z tzw. osobowością neurotyczną oznaczającą chwiejność i wrażliwość emocjonalną. Wynika ona ze szczególnej wrażliwości autonomicznego układu nerwowego i przede wszystkim wiąże się z występowaniem podwyższonego stanu lęku. Natomiast im niższy lęk i syntonia oraz im bardziej zintegrowana osobowość, tym bardziej zaburzenia noszą znamiona psychopatii, czyli brak uczuciowości wyższej (jednostka bez sumienia i poczucia winy, traktuje wszystko instrumentalnie, nie doświadcza miłości, przyjaźni itd.).
Jednostka antyspołeczna wykazuje również skłonność do zachowań noszących znamiona przemocy i agresji. W różnych ujęciach, agresja jest traktowana zarówno jako zjawisko konieczne i naturalne- chodzi tu o tzw. agresję konstruktywną, w funkcji ochrony , czy przetrwania), jak i zachowanie destrukcyjne, czyli przemoc. Różne definicje agresji jej istotę określają w następujących kategoriach: reakcji polegającej na działaniu szkodliwymi bodźcami na inny organizm, inicjowanego ataku powodującego powstanie szkód materialnych lub moralnych, czy tez aspołecznego sposobu zachowania się, wynikającego z wrogich intencji.
Zjawiskiem, na które warto zwrócić uwagę, jest autoagresja i problem samouszkodzeń, które traktuje się jako reakcję psychopatologiczną, ale uważa się że jest to reakcja wynikająca z rozpaczy, bólu i udręki, którą jednostka realizuje przez „niszczenie siebie”, jest to forma autodestrukcji, której ogólna funkcją jest wołanie o pomoc i redukcja frustracji.
Samouszkodzenie jest zatem aktem polegającym na celowym zadawaniu sobie bólu lub okaleczaniu swojego ciała. Przyjmuje różną formę od zadawania sobie ciosów, przez nacinanie skóry, do poparzeń wodą lub substancjami chemicznymi. Źródła samouszkodzeń są bardzo złożone, ale zawsze stanowią je traumatyczne doświadczenia z okresu dzieciństwa.
 

 
Pedagogika resocjalizacyjna :
dzial pedagogiki specjalnej zajmujacy sie nauczaniem i wychowywaniem osob z zaburzonym zachowaniem i niedostosowanych spolecznie. Osoby takie poddaje sie resocjalizacji.
Istota p.r. jest opis i wyjasnienie procesow zachodzacych miedzy wychowankiem a wychowawca, a jako dyscypliny naukowej jest formulowanie zalecen i wdraznie projektow zmian w procesie ksztaltowania czlowieka.
P.R. jest takze nazywana pedagogika niedostosowanych spolecznie, wywodzi sie z pedagogiki specjalnej
dyscyplina teoretyczna i praktyczna, zajmujaca sie wychowaniem osob z zaburzeniami w procesie socjalizacji tj, ta kategoria osob, ktora z rozmaitych powodow wykazuje objawy nieprzystosowania i wykolejenia spolecznego, paraprzestepczosci i przestepczosci. A wiec interesuje sie osobami, wobec ktorych zarowno proces socjalizacji jak i wychowanie nie powiodl sie, dlatego jedn. nieprzystosowana spolecznie bywa postrzegana jako odchylajaca sie od normy, a jej odchylenia sa niekorzystne dla jej samej jak i dla spoleczenstwa.

Przedmiot pedagogiki resocjalizacyjnej :
jest nie tylko wasko rozumiane wychowanie korygujace niedostatki socjalizacji osob niedostosowanych spolecznie, ale i opieka resocjalizacyjna (zaspokajanie potrzeb), wychowanie resocjalizacyjne, terapia (leczenie dysfunkcji).

Zakres pedagogike resocjalizacyjnej :
- teleologia ( dyscyplina naukowa o okreslonym celu)
- aksjologia ( nauka o wartosciach)
- diagnostyka

Wychowanie - proces celowego i swiadomego ksztaltowania ludzkich zachowan, postaw, rol spoelcznych, osobowosci. Cel jest szerszy niz socjalizacji, takze ksztatuje odpowiednie postawy wobec innych ludzi, normy, wartosci, standardy zachowan, pozadane cechy osobowsci.
Socjalizacja - caloksztal wplywow wywieranych na jedn. przez srodowisko spoelczno - kulturowe, w ktorym ona zyje i rozwija sie jakby niezaleznie od wysilkow i staran wychowawcow i nauczycieli.
Proces socjalizacji jest na ogol sponataniczny i malo kontrolowany. Celem jest -> poprawne przystosowanie jednostki od adekwatnego funkcjonowania w rolach przypisanych mu przez system spoleczny.


Interdyscyplinarny charakter wiedzy o socjalizacji i profilaktyce spolecznej:
- zapobieganie zjawiskom szkodliwym jest znacznie bardziej ekonomiczne i skuteczniejsze niz zwalczanie ich negatywnych skutkow
- jednotorowy sposob myslenia, ograniczajacy sie tylko do jednej dyscypliny nie daje pozadanych rezultatow
- w nauce o profilaktyce spolecznej i resocjalizacyjnej nalezy uwzglednic wiele rozmaitych sposobow myslenia naswietlajacych ten sam problem, pod nieco innymi katami. Chodzi o znalezenie punktow wspolnych czy wzajemnie uzupelniajacych sie roznych punktow widzenia w rozwiazywanie problemow ludzkiego funkcjonowania, zarowno w sensie mikro jak i makro spolecznym.

Cele pedagogiki rescj.:
uspolecznienie - zachowanie interesow grupy spolecznej wyraza sie poprzez eliminowanie egozimu (interes spoleczny)
swobodny rozwoj osobowosci manifestujacy sie aktywnoscia tworcza oraz zanikiem dewiacji (interes jednostki)

Zadania p.r. :
wyeliminowanie czynnikow, ktore wywoluja zaburzenia stanu osobowosci (likwidacja przyczyn)
naprawianie stanow osobowosci (usuwanie negatywnych zmian w osobowosci)
utrwalanie uzyskanych w powyzszych dwoch zakresach rezultatow resocjalizacji

Czym jest profilaktyka?
caloksztal dzialan majacych na celu zapobieganie chorobom przez ich wczesne wykrywanie i leczenie.
trzy poziomy :
- I rzedowy - zorientowany na ogol spoleczenstw, je glownym celem jest promocja zdrowia. Zadaniem - > wzmacniac czynniki chroniace i oslabiac czynniki ryzyka
- II rzedowy - zorientowany na grupy podwyzszonego ryzyka, jednostki, ktore znalazly sie w obrebie czynnikow ryzyka. Posiada wstepna diagnoze kliniczna.
- III rzedowy - ma charakter pewnych zajec podtrzymujacych, zorientowany na osobach po zakonczonej terapi, ma niedopuscic do recydywy
to szereg dzialan, ktore maja zapobiegac chorobie i jej rozwinieciu poprzez kontrolowanie przyczyn i czynnikow ryzyka. Ma na celu rowniez wczense wykrycie isniejacej juz choroby, by zapobiec powazniejszym jej konsekwencja. POnadto ma zapobiec niekorzystnym wzorcom zachowan ludzkich, ktore moga przyczynic sie do podwyzszenia czynnikow ryzyka.

Resocjalizacja i profilaktyka wspoldzialaja z : psychologia, socjologia, biologia, medycyna sadowa, kryminologia(bada przestepczosc jak zjawisko przestepcze, bada sprawcow przestepstw, przyczyny i szuka metod zwalczania przestepczosci), socjalizacja, prawo, wiktymologia(zajmuje sie ofiarami przestepstw), patologia spoleczna(zaburzenia spoleczne), etyka, nauki o rodzinie, prakseologia(o poprawnym dzialaniu )

desocjalizacja - nieprawidlowy proces socjalizacji

osoby niedostosowane - przestepcy, pedofile, narkomani, alkoholicy, agesywni itd.

W jaki sposob nabywamy role spoelczne :
- odwzorowywanie : nasladownictwo - cechy zew, zachowanie, modelowanie - cechy wew,hoerarchia wartosci.


POjecia do kolokwium:
- pedagogika resocjalizacyjna(nauka teoretyczna i praktyczna), przedmiot, istota, zada
nia, interdyscyplinarny charakter, z jakimi naukami wspolpracuje
- wychowanie, wychowanie resocjalizacyjne, kim sie zajmuje
- socjalizacja
- mechanizm nabywania rol spolecznych
- profilaktyka i rodzaje
 

 
na teraz to tyle
Lecę robić za wiedźmę dla dzieciaków na ich imprezce andrzejkowej buahahah

Buźka
 

 
25.11.2010 r.

Rodzina jako grupa spoleczna.

Rodina jako system
Wlasciwosci systemow :
- calosciowosc - system jest zaroganzowana calosc, nie tylko suma swoich czesci jego wlasnosci nie moga byc wiec zrozumiale jedynie poprzez poznanie poszczelgolnyhch elementow

- zwiazki miedzy podsystemami - kazdy system sklada sie z wzajemnie ze soba powiazanych podsystemow np w rodzienie jest to podsystem malzenski, tworzone przez rodzenstwo, dziecko i rodzic

- cylkuralnosc - zaleznosci w systemie maja charakter wzajmeny a nie liniowy, wszystkie kompenenty sa od siebie zalezne, zmiana w jednym, pociaga ze soba zmiany we wszystkich pozostalych

- dazenie do stabilnosci i zmiany - system ma charakter otwary, na systemy maja wplyw rozmite czynniki zew. nawet jesli czynniki zew wplynal tylko na 1 el systemy, system musi ulec zmianie jako calosc.

Funkcje rodziny;
- funkcje biopsychiczne
- prokreacyjna
- seksualna
- ekonomiczne
- materialno - ekonomiczne
- opiekunczo- zabezpieczajaca
- spoleczno wyznaczajace
- stratyfikacyja
- legaliozacyjno - kontrolna (legalizacja prawna, obyczajowa, moralno religijna)
- socjopsychologiczne
- socjalizacyjno - wychowawcze
- kulturalne
- rekreacyjno - towarzyskie
- emocjolnalno - ekspresyjne ( poczucie stabilizacji, bezpieczenstwa)

Postawy rodzicielskie
Postawa rodzielska to nabyta struktura poznawczo- dazeniowe - afektywna ukierunkowujaca zachowanie rdozica wobec dziecka.
Kazda postwawa, a wiec i rodziecielksa sklada sie z trzech komponentow
- poznawczy - wiedza rodzicow na temat dziecka, jaego wlasciowosci rozwoju
- uczuciowy
- dzialania

Cecha charakteryastczna postaw rodzicelskich jest ich wzgledan trwalosc i plastycznosc.

Rodzaje postaw rodzicelskich
1. pozytywne
- akceptacja
- wpoldzialania z dzieckiem
- uznania praw dziecka
- zaufania i swobody

Akceptacja dziecka
Postawa ta oznacza przyjecie dziecka takim jakim ono jst, z jego wadami i zaletami. Cecha jest - nawet jezeli rodzice karza dziecko, to komunikuja mu, ze zle bylo jego zachowanie, a nie ono samo, kontakt z dzieckiem jest dl rodzicow przyjemny i daje im satysfakcje.
Skutki:
- zdolosc do nawiazywnia trwalych wiezi emocjonlanych
- zdolnosc do przywizania
- umiejetnosc wyrazania uczuc
- dziecko jest wesole, przyjacielski, mile, wspolczujace
- dzieki zaspokojeniu potrzeb bezpieczenstwa - odwazne.

Wspoldzailanie z dzieckiem
Charakteryzuje sie zainteresowaniem rodzicow dzieckiem, jego praca i zabawa, rodzice angazuja tez dziecko w sprawy rodzicow i domu.
Skutki:
- ufnosc wobec rodzicow
- szukanie rady u rodzicow
- troszczenie sie o wlasnosc swoja i innych
- empatia
- obowiazkowosc

zaufania i swobody.
Postawa, w ktorej najbardzoej manifestuje sie cechy posatw rodziceelskich jaka jest elastycznosc. Postawa ta zmienia sie wraz z dorastaniem dziecka. Nie onzancza samowoli, pomimo zwiekszania sie fizycznego dystansu rodzicwo i dziecka, nie maleje autorytet rodzicow i wiez emocjnalna. Nadal sa w stanie kierowac dzieckiem ( w pozadanym stopniu).
Skutki
- wspoldzialanie z rowiesnikami
- uspolecznienie
- pomysowosc
- bystosc
- zdrowa pewnosc siebie
- obiwektywizm
- latwa aklimatyzacja
- zdobywanie coraz to nowych celow
- konczenie czynnosci rozpoczetych
- odpowiedzialnosc

Uznanie praw dziecka w rodzinie
dziecko taktowane jako pelnoprawny czlonek rodziny bez przecenainia i niedocenianai jego roli
SKutki osobowosciowe:
- ufnosc wobec rodzicow
- szukanie rady u rodzicow
- troszczenie sie o wlasnosc swoja i innych


2. Posatwy negatywne
- odtracajaca
- unikajaca
- nadmiernie chroniaca
- nadmiernie korygujaca, wymagajaca, krytykujaca.

Odtracajaca.
dziecko jest odczuwane jao ciezar, czesto rodzice poszukuja innych instyytucja, osob, by przejeli icho bowiazki. nie lubia dziecka, nie zycza go sobie, autirytet wladzy i przemocy. zachowanie rodzicow oscyluja wokol dwoch kranowych zchowan: agresja badz wycofanie z kontaktu.
SKutki:
- agresywnosc
- nieposluszenstwo
- sklonnosc do klamania
- kradzieze
- zahamowanie rozwoju uczuc wyzszych
- trudnosci w nawiazywnaiu trwalych wiezi emocjolanych
- zachowanie antyspoleczne
- zastraszenie
- biernosc, apatia
- bezradnosc
- zachowanie nerwicowe
- trudnosci przystosowawcze
- niedorozwoj


Unikanie konaktu
Cechuje - ubostwo uczuc leb wrecz obojetnosc uczuciowa rodzicow w stosunku do dziecka, przebywanie z dzieckiem nie jest przyjemne dla rodzicow, czasem wrecz trudna ( charaktrery. tzw. ,,kontakt przez posrednika). charakterystyczne dla tej postawy jest beztroska rodziow o losy dziecka.
Skutki:
- niezdlonsc do nawiazywania trwalych wiezi emocjonalnych
- anatagonistyczne nastawienie do swiata
- zmienne w planach
- brak wytrwalosci
- niedlonosc do biektywnej oceny, skolnnosc do przechwalek
- zaburzeni koncetracji uwagi
- nieufnosc
- bojazliwosc
- konflikty z rdozcami i szkola

Ndmiernie chroniaca
podejsci rodzicow do dziecka jest bezkrytyczne, ono same uwazane za wzor dokolalosci. przesadna opiekunczosc, nadmierna poblazliowsc, rozwiazywanie za nich trudnosci, utrudnainie samodziwlnosci, izolowanie od innych ( w obawie przez zarazkami, zlym wplywem), przegrzewanie dziecka, przekarmianie.
Skutki:
- opoznienie dojrzlosci emocjonalnej
- infantylizm
- opoznienei dojrzalosci spolecznej
- zaleznosc od matki
- biernosc
- brak inicjatywy
- zachowanie typu ,, rozpieszone dziecko"
- nadmierna pewnosc siebie
- poczucie wiekszej wartosci
- powsciagliwosc nie
- egozim
- tyranizowanie otoczenia
- zuchwalosc
- gdy matka znika z pola widzenia pojawia sie niepewnosc i niespokojnosc

Nadmiernie korygujaca...
dziecko nagianne jest do wytworzonego prze rodzicow wzroru dzeicka, bez liczenia sie z jego indywidualnosc, cechami, zdlonosciami, zdaniem. cecha tej postawy jest rygoryzm i surowoswc rodzicow. poprzez dzeicko rodzice czesto realizuja wlanse, niesplenione ambicje.
Skutki:
- brak wiary we wlasne sily
- niepewnosc
- lekliwosc
- obsesje
- przewrazliweinie
- pobudliwosc
- trudnosci z koncetracja
- brak opanowania uczuciowego
- podatnosc na frustracje
- trudnosci w nauce
 

 
Mechanizmy socjalozacyjne:

kontroli spolecznej
osobotworczy wplyw bezposredniego otoczenia spolecznego na zachowanie jednostki. Sila tego mechanizmu zalezy od - wielkosci grupy - od atrakcyjnosci grupy (grupa znaczaca, grupa odniesienia).
Dlaczego sila oddzialywania jest duza? Bo dziala w sposob :
- staly
- spontaniczny
- natychmiastowy
- jednolity
- moze operowac nagrodami i karami
Warunki te sa spelnione, gdy dana grupa jest dla nas znaczaca (gdy ta grupa jest dla nas atrakcyjna).

Mechanizm kontroli spolecznej w duzej grupie:
- jest slabszy bo nie jest poparty wzajemna identyfikacja czlonkow grupy, dziala za posrednictwem opini publicznej
- obejmuje tez kontrole formalna
- kontrola nieformalna to spontaniczne wyrazanie desaprobaty. OPiera sie na wczesniej wyuczonej tendencji do niewyrozniania sie.

Mechanizm kontroli spolecznej w malej grupie:
jest bardziej skuteczny poniewaz:
- kontakty sa twarza w twarz
- ujednolicone wymagania
- natychmiastowe reakcje (kary i nagrody)
- zagrozenie w realizacji potrzeb w przypadku lamaniu norm grupowych
- bogaty wachlarz zachowan karzacych - krytyka, osmieszenie, zerwanie kontaktu, izolowanie, obmawianie, pozbawianie przywilejow



wplywu osob znaczacych
Jednostka jest stymulowana do okreslonego zachowania poprzez interakcje z pojedynczymi osobami na podlozu osobistej wiezi.

Rodzaje wplywow osob znaczacych
* nasladownictwo
* identyfikacja (dorazna i trwala)

Warunki modelowania
- czestotliwosc kontaktu
- wiez emocjolonalna z modelem
- podobienstwo (zarowno fizyczne jak i sytuacji zyciowej danego modela)
- pozycja spoelczne
- kompetencje, doswiadczenie
- zgodnosc pogladow gloszonych przez kilku modeli
- nastepstwa zachowan modela

Modelami moga byc osoby, ktorych nie znamy (ale przez media - idole)


mechanizm wzmocnienia wewnetrznego
Jednostka jest stymulowana do okreslonych zachowan poprzez wlasna aktywnosc wew.
Uklady wzmocnien zawarte sa we wczesniej wyuczonych reakcjach wlasnych (mechanizm wtorny do wyzej wymienionych)
- internalizacja

Kiedy rola jest osobotworcza?
- kiedy nie jest narzucona, pelniona pod przymusem
- przepisy pelnienia roli musza byc jasno okreslone
- powinna mobilizowac do wysilku
- musi byc akceptowana przez grupe i osoby znaczace
- jednostka musi miec mozliwosc pelnienia roli w sposob tworczy (niska stukturalizacja roli)
- kiedy jednostka pelni role roznorodne
- zalezy to od atrakcyjnosci roli
- wazne jest tez nagrodzenie w roli
- nie nalezy dopuscic do przeciezenia w roli
 

 
21.10.2010 r


Czym jest nauka?
Nauka opisuje rzeczywistosc, zawiera teorie wyjasniajace dany fragment rzeczywistosci, operuje system metod i technik poznawania rzeczywistosci (jak jest? dlaczego tak jest? jak zabadac? )

Kiedy nauka jest nauka?
gdy posiada przedmiot badan
posluguje sie specyficznym jezykiem, by precyzyjnie opisac rzeczywistosc, ktora sie bada
kiedy posiada warsztat badawczy (metody i techniki badan)

Czy pedagogika jest nauka?
opisuje fakty zwiazane z dzialanosci wychowawcza, opisuje jak i dlaczego przebiega w taki sposob dane zjawisko, jaka jest rzeczywistosc, jaka byc powinna
posiada swoj jezyk
posiada warsztat badawczy

Pedagogika z jezyka grec. - czynnosc wychowawcza dzieci
Pais - chlopiec, dziecko
Ago - prowadza
Pedagogika pierwotnie nie miala charakteru nauki.

Co jest przedmiotem badan pedagogiki?
poczatkowo - byla refleksja dotyczaca bezposredniego wychowania dzieci mlodziezy
z czasem - zajela sie oswiata doroslych, problematyka wychowania dzieci w wieku przedszkolnym, a nawet mlodszych. Zwrocono uwage na potrzeby ludzi w wieku tzw. ,,trzecim wieku".
ewolucja - ze wzgledu na zmiane koncepcji rozwoju czlowieka.
Wczesniej zajmowano sie bezposrednim oddzialywaniem wychowawca - wychowanek, pozniej dostrzezono wrodzone dyspozycje, uzdolnienia, skierowano uwage na spontaniczny rozwoj osobowosci, SAMOWYCHOWANIE.
Stad nowy nurt - nowego wychowania - pedagogika pomaga, wspiera, inspiruje samodzielny rozwoj wychowanka.
wychowanie rozszerzylo sie jeszcze o wychowanie w grupie i poprzez grupe (wychowanie zawsze odnosi sie do jednostki)
zwrocono uwage na te czynniki i srodowiska ksztaltujace ludzi, ktore nie maja charakteru celowo zorganizowanej dzialalnosci takiej jak np. rodzina, srodowisko zamieszkania, media, zaklad pracy
rozwoj szkolnictwa spowodowal wzrost znaczenia polityki oswiatowej i planowania oswiatowego. Stad pojawia sie pedagogika, ktorej przedmiotem badan nie byl juz stosunke wychowawca - wychowanek, ale funkcjonowanie systemu oswiatowego. Na tym gruncie wyrosla pedagogika porownawcza, znajmujaca porownaniem funkcjonowania systemow oswiatowych na swiecie.
w zwiazku z tak szerokim przedmiotem badan wyodrebniono: ped. wczesnoszkolna, przedszkolna, dydaktyka, teorie wychowania, andragogika ( ped.doroslego czlowieka), ped. spoleczna, specjalna.

Dzialy :
opiekuncza
ogolna
specjalna
porownawcza
pracy
histori mysli pedagogicznej
szkolna
przedszkolna
kultury
gerontopedagogika
andropedagogika


Funkcje pedagogiki:
- diagnostyczna (jak jest)
- prognostyczna
- instrumentalno-techniczna (okreslenie metod wychowawczych, celow wychowania, sprawdzenie ich skutecznosci w praktyce, wyposazenie w ta wiedze pedagogow)

Nauki wspolpracujace z pedagogika:
- biologia, medycyna, psychopatologia ( dziedzicznosc, cechy wrodzone, funkcjonowanie czlowieka jako organizmu, korygowanie odchylen od normy,)
- nauki spoleczne (socjologia)
- antropologia
- nauki ekonomiczne
- filozofia, etyka
- nauki polityczne
 

 
z ćwiczeń to tyle opracowanych tematów, zaraz pewnie wrzucę z wykładów, ponieważ wszystkie te materiały posiadam na komputerze.


Z ćwiczeń w najbliższym czasie powinny pojawić się opracowania :
- antypedagogika
- pedagogika krytyczna
- pedagogika personalistyczna


Korzystajcie
 

 
BUDOWANIE TEORII PEDAGOGICZNYCH. PARADYGMATY NAUK SPOŁECZNYCH





Paradygmat – zbiór ogólnych i ostatecznych przesłanek przyjęty w wyjaśnianiu jakiegoś obszaru rzeczywistości. Dotyczy bezpośrednio przedmiotu danej nauki i stanowi podstawę wnioskowania o nim.



Paradygmat w odniesieniu do pedagogiki oznacza zbiór przesłanek (założeń) koniecznych do zdefiniowania edukacji, stanowiących punkt wyjścia badań nad nią oraz budowania jej teorii.



Koncentrujemy się tu na pytaniach dotyczących człowieka jako istoty społecznej i społeczeństwa:



Pytamy o naturę bytu – stanowiska ontologiczne:

– NOMINALIZM (istnieją tylko przedmioty postrzegane przez podmiot poznający – Berkeley – świat społeczny istnieje w formie znaczeń, jakie mogą nadawać mu subiektywnie poznające go przedmioty).

- REALIZM (byt istnieje obiektywnie, niezależnie od umysłu poznającego, świat społeczny jest dany wszystkim podmiotom go poznającym w jednakowej postaci).



Pytamy o naturę człowieka – stanowiska:

- WOLUNTARYZM (przyczyną zmian, jakie zachodzą w człowieku jest sam człowiek, a ściślej jego wola – Schopenhauer, Hartmann – ontologia subiektywistyczna, Kartezjusz – „myślę więc jestem”)

- DETERMINIZM (człowiek jest zdeterminowany działaniem innych bytów, które warunkują jego rozwój, zakreślają granice i możliwości jego aktywności (Hobbes, Herbart)



Pytamy o to, jak zmienia się społeczeństwo – stanowiska:

- ZASADA STOPNIOWEJ REGULACJI (społeczeństwo osiąga określony stan rozwoju, zaś kolejne pokolenia odtwarzają ten stan, wprowadzając stopniowe modyfikacje – zasada ciągłości i zmienności).

- ZASADA RADYKALNEJ ZMIANY (społeczeństwo trwa w stanie konfliktu między różnymi grupami interesów)





PARADYGMATY NAUK SPOŁECZNYCH



Paradygmat humanistyczny – zespół przesłanek nadających indywidualistyczne i subiektywne znaczenie faktom w życiu społecznym. Fakty badane winny być widziane z perspektywy podmiotów, mających prawo wpływać na zdarzenia



Paradygmat interpretatywny – ważne, w jaki sposób jednostki zyskują świadomość w ramach struktur społecznych, interesuje się zrozumieniem subiektywnego doświadczenia ludzkiego



Paradygmat strukturalistyczny – wyjaśnianie deterministycznych zależności nadaje sens interwencji w obiektywny świat społeczny - istotne dostrzeganie konfliktu pomiędzy organizacjami społecznymi walczącymi o dominację nad społeczną dystrybucją dóbr

Paradygmat funkcjonalistyczny – pełny determinizm, świat z gotowymi strukturami regulującymi życie, kategoria systemu kulturowego podporządkowującego sobie osobowość jednostek. Akceptacja nierówności społecznej jako ceny homeostazy.
PARADYGMATY PEDAGOGIKI –



PAJDOCENTRYZM

Konceptualizacja edukacji zakłada, iż główny cel to swobodny rozwój dziecka, przedkłada interes jednostki nad interes społeczeństwa. Główne źródło rozwoju tkwi w samym dziecku.

Edukacja ma pozwolić na ujawnienie przez dziecko zdolności i potencjalności, oraz stwarzać warunki ich urzeczywistnienia. Każda planowa interwencja edukacyjna ogranicza indywidualność dziecka i zamyka jakąś perspektywę jego rozwoju.



- w ujęciu humanistycznym – wizja społeczeństwa bez szkoły (pedagogika postmodernizmu, antyautorytarna pedagogika, pedagogika negatywna i pedagogika ekologiczna)



- w ujęciu interpretatywistycznym – próba wniknięcia w świat dziecka, rozpoznając znaczenia, jakie ono nadaje edukacyjnej codzienności. Uczeń ma prawo do dokonywania osobistych interpretacji świata, poszukiwania i dochodzenia do wiedzy własnymi, indywidualnymi drogami tzw. wiedza osobista. (pedagogika egzystencjalizmu, personalistyczna, też nurt konstruktywizmu – edukacja w poszukiwaniu śladów).



MODEL KONSTRUOWANIA ZNACZEŃ

1. Centralny punkt zainteresowań edukacji: to strategie konstruowania znaczeń;
2. Główne zadania szkoły: zasadzają się na organizowaniu sytuacji sprzyjających kreacji, precyzowaniu i re-kreacji znaczeń nadawanych rzeczywistości przez ucznia;
3. Założenie wyjściowe: uczeń – jednostka z indywidualną historią (horyzontem oczekiwań);
4. Intencje nauczyciela: uznanie pełnoprawności wiedzy osobistej (diagnoza i aktywacja);
elastyczna konfrontacja z doświadczeniem osobistym lub wiedzą publiczną (wiązanie z wiedzą osobistą);
5. Sytuacja ucznia - osobowa: doświadczanie prawa do oporu;
- poznawcza: aktywna konstrukcja i rekonstrukcja znaczeń;
6. Rezultaty - osobowe: odpowiedzialność i emancypacja;
- poznawcze: poczucie kontroli poznawczej nad wiedzą;
- wyrażanie nowych znaczeń;
- włączenie ich do systemu posiadanych znaczeń.





DIDASKALOCENTRYZM

Społeczeństwo tworzy trwałe struktury praktyki edukacyjnej, w ramach których dokonuje się transmisja uznanego za obiektywny dorobku kultury. Uczniowie winni zinternalizować wartości zastanej kultury, zaś szkoły realizują interes społeczny (kadra dla gospodarki, pełnienie ról). Indywidualność poza zasięgiem zainteresowania pedagogów. Wiedza publiczna wkracza w miejsce wiedzy osobistej. Rozwój to zmiany w osobowości pod wpływem środowiska.



- w ujęciu strukturalistycznym – edukacja narzędziem walki o dominację kształtowanie nierówności – walka marginalizowanych i uprzywilejowanych, zmiany w uczniu ważne ze społecznego punktu widzenia – zgodne ze wzorcem (pozytywizm).



- w ujęciu funkcjonalistycznym – edukacja ma umożliwić taki rozwój aby jednostka przyswoiła sobie społeczne status quo i tworzyła nowy obraz świata, rozwój ale według standardu , pedagog stawia zadania, których wykonanie ułatwia nabywanie nowych kompetencji (edukacja „po śladzie”)
Dodaj komentarz ›/ Pokaż wszystkie (1) ›
 

 
Pedagogika pozytywistyczna

Ramy czasowe i zasięg terytorialny:
Pozytywizm rozwinął się w 2 połowie XIX wieku
W Europie – trwał w latach 1850 - 1880
W Polsce - przypada na lata: 1863– 1890 a nawet trwał do 1900r.
Początek epoki w Polsce wiąże się z powstaniem styczniowym, koniec zaś z pojawieniem się nowych trendów w literaturze, z debiutem modernistów.
Podstawowe tezy:
Istotą orientacji pozytywistycznej w pedagogice jako dyscyplinie naukowej jest dążenie do wytwarzania wiedzy pewnej o rzeczywistości edukacyjnej i oświatowej przydatnej do przewidywania tego , co na pewno się zdarzy (może się zdarzyć ) czyli wytwarzanie takiej wiedzy, która umożliwia racjonalne , skuteczne przewidywanie i projektowanie działań , zmierzających do osiągnięcia określonych celów , które gwarantują opanowanie wszelkiej żywiołowości i czynienie świata bardziej przewidywalnym oraz uporządkowanym. Pedagogika w orientacji pozytywistycznej oferuje wytwarzanie takiej wiedzy ,która pozwala w sposób pewny przewidywać zachowania ludzi.
Cechą filozofii pozytywnej jest koncentracja na problemach epistemologicznych , a podstawowe tezy są następujące:
- najwartościowszym rodzajem poznawczego oswajania świata jest poznanie naukowe
- wartość tę zapewnia nauce stosowanie tzw.,, twardej metodologii” badań empirycznych
- najlepsze wzory badań zostały wytworzone w naukach przyrodniczych, a szczególności fizyce
- dzięki tej metodologii nauki szczegółowe są w stanie wytwarzać wiedzę pozytywną , czyniąc przedmiotem badań ,,nagie fakty”
- oczywiste zaś jest , że jeżeli ludzie będą wiedzieć jak jest i jak będzie to podejmą racjonalne działania .
- wiedza pozytywna gwarantuje zatem racjonalne rozwiązanie konkretnych problemów
koncentrować się trzeba na tworzeniu wiedzy pozytywnej przydatnej do rozwiązywania konkretnych problemów społecznych.


Cechy pedagogiki pozytywistycznej:
Hierarchizowanie różnych typów wiedzy o edukacji oraz przypisywanie najwyższej wartości i mocy sprawczej wiedzy naukowej.
Najwartościowszym typem wiedzy o edukacji są twierdzenia formułowane w wyniku przeprowadzenia badań najwierniej respektujące reguły metodologii badań empirycznych.
Przywiązanie do badań ilościowych , a marginalizowanie badań jakościowych.
Istnieje bezpośredni związek twierdzeń i teorii pedagogicznych z praktyką edukacyjną i oświatową.
Zadaniem pedagogiki jest tworzenie projektów edukacyjnych i oświatowych wdrażanych przez odpowiednio przygotowanych nauczycieli i pedagogów.
Pedagodzy w projektowaniu pedagogii powinni wykorzystywać wyniki badań empirycznych nie tylko własnej dyscypliny.
Głoszenie praktyczności pedagogiki skłaniało depozytariuszy do tego, aby najbardziej cenić wychowanie rozumiane jako działanie projektowane przez specjalną dyscyplinę pedagogiczną.
Pełen program pozytywizmu wraz z nazwą został przedstawiony w dziele sześciotomowym Augusta Comte’a, który był głównym przedstawicielem pedagogiki pozytywistycznej. Comte wyparł się nie tylko metafizyki, ale także teorii poznania, logiki, metodologii, psychologii. W etyce stosował jedyną, sformułowaną przez J.S. Milla zasadę - utylitaryzmu. Hasłami jej były ludzkość, postęp i ład.
Mianem filozofii pozytywnej określił on taką, która:
         zajmuje się wyłącznie przedmiotami rzeczywistymi, nie zaś urojonymi.
         bada rzeczy dostępne umysłowi, a nie tajemnice.
         rozważa tylko tematy pożyteczne.
         służy polepszeniu życia, a nie zaspokojeniu czczej ciekawości.
         ogranicza się do przedmiotów, o których można uzyskać wiedzę pewną.
         zajmuje się kwestiami ścisłymi.
         dąży do pozytywnych wyników i osiąga je.
         nie ogranicza się do negatywnej krytyki.
         wystrzega się twierdzeń absolutnych i zastępuje je względnymi.

Obok Comte’a dużą rolę w upowszechnianiu i popularyzacji pełnego programu filozoficzno-naukowo-metodologicznego pozytywizmu odegrał Jon Stuart Mill, który scalił dorobek wielu pokoleń pozytywistów, przezwyciężył jednostronność i skrajność w dotychczasowym empiryzmie, w nauce widział też miejsce dla dedukcji. Jako konsekwentny empirysta głosił, że jedynym źródłem wiedzy jest doświadczenie, które składa się z wrażeń zmysłowych.
Ewolucja poglądów pozytywistycznych miała miejsce na przełomie XIX i XXw. Najważniejsze nowe odmiany pozytywizmu noszą miano „empiriokrytycyzmu” i „neopozytywizmu”
Empiriokrytycyzm - najwybitniejsi przedstawiciele to: Richard Avenarius (i Ernest Mach– bronili oni główne tezy „czystego” doświadczenia jako przedmiotu badań naukowych.
Avenarius koncentrował się głównie na przezwyciężeniu dualizmu świata psychicznego i świata fizycznego, a to, co psychiczne i fizyczne, to dwie strony tego samego doświadczenia i ono jest jedynym światem. Bronił w ten sposób monizmu wrażeń.

Mach koncentrował się na przezwyciężeniu dualizmu podmiotu i przedmiotu poznania i w
tym celu wprowadził kategorię pojęciową „elementów” czyli tego, co może podlegać obserwacji i badaniu fizykalnemu.
Łączyło ich przekonanie, że jedynym wartościowym źródłem wiedzy może być obserwacja empiryczna, a nauka jest opisem świata doświadczanego.
Zmierzali do:
1. Uwolnienia nauki od „wstrętów” w postaci różnych wartościowań estetycznych i etycznych
2. Uwolnienia nauki od „wstrętów” właściwych poznaniu potocznemu

Neopozytywizm. W XX w. M. Schlick, R. Carnap, a przede wszystkim O. Neurath, nawiązując do drugiego pozytywizmu (empiriokrytycyzmu), rozwinęli neopozytywizm Stanowi on ostatnią fazę pozytywistycznego myślenia o nauce. Jego dokonania związane są z seminarium MORITZA Schlicka na uniwersytecie w Wiedniu , jego zamordowanie stało się powodem przeniesienia neopozytywizmu do Stanów Zjednoczonych gdyż ruch ten był prześladowany. Czołową postacią tej formacji intelektualnej był RUDOLF Carnap jego to właśnie przeniesienie było przyczyną przeniesienia prądu na kontynent amerykański. Główne hasło neopozytywistów to: jedność nauki i fizykalizm. Do jedności nauki, ich zdaniem, może prowadzić tylko jedność języka. Podstawą takiego języka jest fizyka jako nauka najdoskonalsza i najobszerniejsza, jej język obejmuje bowiem wyłącznie fakty czasowo-przestrzenne, które należą do doświadczenia intersubiektywnego i są ściśle wymierzalne.
 

 
POdstawowe pojecia
-wychowanie- proces(odnoszacy sie do strefy emocjonalno-motywacyjnej dzieci i mlodziezy, w mniejszym stopniu do rozwijania ich pod wzgledem intelektualnym), czyli swoisty rodzaj ludzkiego dzialalnia, lub jako wynik czy produkt oddzialywan wychowawczych.
Wychowanie to :
a) utozasamienie z odzialywaniem na psychike i zachowanie czlowieka, wywieranie wplywu na zmiany czy przeobrazenia w osobowosci i zachowaniu, zwlasza opini i przekonan o otaczajacym swiecie oraz postaw ludzi, samych siebie i wartosci.
b) dokonywanie zamian w osobowosci czlowieka lub w jego rozwoju
c) dynamiczny, zlozony uklad oddzialywan spolecznych wywylujacych zamiany w osobowosci czlowieka
d) calosc wplywow i oddzialywan, kszatltujacych rozwoj czlowieka oraz przygotowujacych go do zycia w spoleczenstwie.

Takie podejscie moze byc nadmiernym ukierunkowaniem rozwoju czlowieka w procesie wychowania, co wiaze sie z niebezpieczenstwem manipulowania wychowankami lub wrecz ich uprzedmiotowienia.
Wg, nortu tzw nowego wychowania, wychowywac znaczy:
wyzwalac, dodawac odwagi, uwalniac od ubezwlasnowolnienia , usuwac wplywy zagrazajace naturalnemu
i spontanicznemu rozwojowi czlowieka, przygotowywac ich do przyszlego zycia przez mobilizacje do wlasnej aktywnosci, pobudzajac do zachowan zgodnych z zasadami moralnymi.

KOncepcja S. Rucińskiego wychowania jako ,,wprowadzenie do życia wartościowego " : wychowanie to nie kszaltowanie ,,wartosciowej osobowosci ", a wprowadzenie w ,,wartosciowy sposob zycia" .
Zadanim wychowawcy jest : oragnizowanie wartosciowego zycia,
bezposredni dialog na temat celow i wartosci w zyciu czlowieka,
unika sie narzucania dzieciom stylu zycia, ustalonych z gory wzorcow postepowania,
przestrzega sie przed podawaniem gotowej wiedzy

e) zdobywanie wiedzy przez doswiadczenie
f) pomaganie w rozwoju i ulatwianie mu realizowania swoich mozliwosci.
g) zamierzone, celowe dzialanie na innych, by dokonac zmian w wychowanku, ma to byc pomoc

Wychowanie w pojeciu waskim : zamierzone, swiadome, celowe
wychowanie w pojeciu szerokim : zamierzone i niezamierzone, swiadome i nieswiadome, celowe i niecelowe.

Cechy wychowania : zlozonosc, intencjonalnosc, interakcyjnosc, relatywnosc, dlugotrwalosc
zlozonosc - zachowanie czlowieka jest zalezne od uwarunkowanie zew. (w tym oddzialywan wychowawczych), jaki wew. (osobiste przezycia, doswiadczenia, potrzeby, aspiracje).
WSzystko co oddzialuje z zew na czlowieka, wplywa na ogol - jak sie podkresla - w sposob okrezny, tj. przez jego uwarunkowania wew.
Wysoki stopien zlozonosci wychowania ukazuje przedstawienie go rowniez jako procesu adaptacji do obowiazujacych norm postepowania. W tym znaczeniu wychowanie nie jest zwyklym tylko przekazywaniem, nabywaniem i stosowaniem tego typu norm.
POlega na : - asymilacji (przystowosieniu sobie nowych norm, ktore podlegaja pewnym przobrazeniem pod wplywem norm uprzednio poznanych) - akomodacji (przystosowanie sie tych ostatnich do norm dopiero co nabytych).
Zlozonosc wychowanie jawi sie z jeszcze wieksza ostroscia, gdy uswiadomimy sobie, ze w wychowaniu nie chodzi glowienie o zapamietywanie i rozumienie pozadanych wychowawczo norm postepowania, lecz takze o pelna akceptacje i uwewnetrznienie.

intencjonalosc - wychowawca jest swiadomy celow, jakie pragnie realizowac w wyniku planowo organizowanej dzialanosci wychowawczej. Chodzi o dzialanosc zarowno wykwalifikowanych wychowawcow, pedagogow jak
i niezawodowych wychowawcow (np rodzice, ktorzy nie zawsze uswadamiaja soboe cele wychowania w sposob wystarczajaco jasny i dokladny, maja swiadomosc swych intencjonalnosci swych poczynan wychowawczych chocby dzieki tradycji rodzinnej ).
Na ogol wszystkie osoby zajmujace sie dzialanosci wychowawcza, profesjonalnie lub nieprofesjonalnie, zdaja sobie sprawe iz najbardziej elementarnym celem wychowania jest nie szkodzic tym, ktorych sie wychowuje.

interakcyjnosc - proces wychowawczy ma miejsce zazwyczaj w warunkach interakcji (wspoldzialania ze soba wychowawcy i wychowanka). Wspoldzialanie odbywa sie na zasadzie wzajemnosci, oddzialywaniu dwukierunkowym. Bledem jest upatrywanie w wychowanku jedynie przedmiotu oddzialywan ze strony wychowawcy, a w tym ostatnim widziec wylacznie podmiot dzialan skierowanych na wychowanka.
Wychowawca takze podlega wplywom ze strony wychowanka.
Wychowanek nie jest i nie moze byc jedynym biernym odbiorca wplywow wychowawczych, jest takze w stanie na nie odpowiednio zareagowac i byc ich nosnikiem w formie reakcji na oddzialywania ze strony wychowawcy.
Wychowawca jak i wychowowanek sa niemal rownymi partnerami. Z reguly wychowanek jest istota aktywna, asymylujaca skladniki oddzialywan do systemu wlasnych czynnosci zgodnie ze swymi mozliwosciami rozwojowymi.
Ten charakter wychowania stawia wysokie wymagania wobec wychowawcy. Skutecznosc bowiem wychowania jako procesu interakcji zalezy nie tylko od wyzwolenia wlasnej aktywnosci wychowanka, ale takze w niemalym stopniu od tego, co jest w stanie zaoferowac mu wychowawca, oraz od tego, co przedstawia on soba jako czlowiek.
Bez kontaktow z innymi nie mialo by sensu wychowanie, bylo by jawna ucieczka od zycia oraz ponoszenia odpowiedzalnosci za siebie i innych.

relatywnosc - wiaze sie z trudnisciami, jakich natrecza przewidywanie skutkow oddzialywan wychowawczych. Na ogol takie przewidywanie ma charakter stwierdzen raczej hipotetycznych niz kategorycznych.
Wg, Znackiego osobowosc nie daje sie ksztaltowac w sposob celowy i planowany, poniewaz sama znajduje sie w ciaglym procesie rozwojowym i poddawana jest przeroznym wplywom z zewnatrz.
Wsrod czynnikow wywierajcych wplyw na psychike i zachowanie dzieci i mlodziezy pozostaja niewatpliwie niezamierzone wplywy srodowiska rowiesniczego i lokalnego, srodki masowego przekazu.
Dla rozwoju dzieci mlodziezy nie zwsze najistotniejsze jest to, co stanowi bezposredni wynik wychowania jako oddzialywania zamierzonego. Niekiedy wiekszy wplyw wywiera to, co dzieje sie wokol owego procesu, w tym zwlaszcza caloksztalt wplywow socjalizacyjnych. Stad niesposob zrozumiec wychowawania bez scislych jego powiazan z procesem socjalizacji.

dlugotrwalosc - kazdy niema czlowiek podlega przemianom wlasnej osobowosci przez cale swoje zycie. Nawet ludzie w podeszlym wieku sa w stanie sie czegos nauczyc i przeobrazic sie wewnetrznie.
Dlugotrwalosc przypomina o koniecznosci dokonywania zmian w procesie wychowawczym nie tylko w osobowosci wychowankow, ale takze wychowawcow. W tym znaczeniu jest ona wyzwaniem pod adresem wychowawcy i zobowiazaniem do ustawicznego doskonalenia wlasnej osobowosci.
Dlugotrwalosc wychowania laczy sie takze z systematycznoscia.
Dluzsze przerwy w procesie wychowawczym niosa ze soba ryzyko nie tylko zaprzepaszczenia tego, co udalo sie juz osiagnac, lecz nierzadko moga grozic takze niebezpieczenstwem wyraznego cofania sie w rozwoju
spoleczno-moralnym wychowankow.


-nauczanie - to przekazywanie uczniom gotowej wiedzy (udzial uczniow jest niewielki),
to czynnosc, ktora podejmuje i musi podejmowac nauczyciel,
to zespol czynnosci spolecznie donislych, podejmowanych intencjonalnie przez osoby specjalnie do tego powolane, nauczycieli ( jest nie realne bez obecnosci uczniow),
systematyczna i zaplanowana dzialalnosc nauczyciela, ktorej celem jest wyksztaltowanie w uczniach okreslonych zmian w ich osobowości, zachowaniu czy postepowaniu.
Proces nauczania umozliwia czlowiekowi nabycie niezbednej wiedzy, umiejetnosci i kompetencji, rozwiniecia zainteresowan, wyksztalcenie wartosci oraz trwalych nawykow do poszerzania swojej wiedzy.
Nauczyciel i ucen tworza nieodlaczna pare wspoltworcow wyniku nauczania.
Nauczanie kieruje procesem uczenia sie.

- uczenie się - proces nabywania przez jednostke wzglednie trwalych zmian w zachowaniu na podstawie jej indywidualnych doswiadczen. Zachodzi takze u zwierzat.
Zamierzone i swiadome zdobywanie wiedzy.
Proces w wyniku ktorego ksztaltuja sie nowe zachowania i dzialania
Od czego zalezy dobre uczenie?
* sposobow uczenia sie
* od warunkow zewnetrznych (cicho, glosno, swiatlo, powietrze swieze)
* od stanu fizycznego
* predyspozycje, osobowosc czlowieka
* pora dnia
* od wieku
* od plci
* od reakcji otoczenia, motywacji

Organizujac proces uczenia sie nalezy pamietac o pozytywnej motywacji, po to by uczenie sie sprawialo im takze przyjemnosc.
Podnoszeniu pozytywnej motywacji uczenia sie sprzyja:
* poglebienie u dzieci i mlodziezy poczucia wlasnej wartosci, dostrzeganie i podkreslanie przejawianych przez nich postepow w nauce, udzielanie pochwal
* uprzyjemnianie i uatrakcyjnianie procesu uczenia sie przez odwolywanie sie do roznych innowacji pedagogicznych (spotkania z interesujacymi ludzmi, zwiedzanie obiektow, wycieczki krajoznawcze itp.)
* starania wychowawcow o ulatwienie wychowankow nabywania wiedzy - podreczniki, ksiazki, czasopisma
* praktyczne wykorzystywanie zasobow wiedzy i umiejetnosci - przygotowywanie gazetek szkolnych, dyskusje panelowe

Zbyt wiele czasu poswieconego na nauke prowadzi konsekwentnie do przemeczenia i - co za tym idzie - ujemnie wplywa na procesy postrzegania, myslenia, pamieci uczniow.
Wazna role odgrywa zapewnienie dobrych warunkow pracy : odpowiednia temperatura(18-20), oswietlenie, spokoj, lad.

Formy organizowania nauki wlasnej : - indywidualna - wykonywanie pracy domowej samodzielnie, bezniczyjej pomocy, stosuje sie tu metode pamieciowa. - grupowa - odrabiane lekcji w grupach 2-3 osobowych. okazuje sie bardzo korzystny w przypadku uczniow mniej zdolnych i o zdolnoscich przecietnych, gdyz poznwala zorientowac sie w zasobie posiadaniej wiedzy, umozliwia utrwalanie wyuczonych poprzednio wiadomosci, uczy wspolzycia i wspolpracy.
Pewien odsetek uczniow wymaga jednak wsparcia ze strony rodzicow i nauczycieli.




- socjalizacja - proces (lub rezultat) nabywania przez jednostke systemu wartosci, norm, wzrocow postepowania, obowiazujacych w danej zbiorowosci. Trwa ona przez cale zycia, najwieksze jej nasilenia przepada jednak, gdy dziecko rozpoczyna zycie w spoleczenstwie. Na tym etapie najwieksza role odgrywaja rodzice, pozniej natomist wychowawcy, rowiesnicy czy kosciol.
Na drodze socjalizacji czlowiek uczy sie inetrakcji spolecznych, poznaje spoleczne normy postepowania, wartosci, ksztaltuje swoja osobowosc.



- kształcenie - nauczanie + uczenie sie. to calosc doswiadczen skladajacych sie na proces zdobywania wiedzy przez jednostke, umiejetnosci oraz rozumienia otaczajacego swiata.
Obejmuje procesy uczenia sie jak i nauczania. Ksztalcenie utozsamiane jest z formalnych ksztalceniem w instytucjach systemu szkolnictwa. Obejmuje jednak rowniez ksztacenie nieformalne, majace swe zrodlo w codziennych doswiadczeniach, kontaktach z rowiesnikami, jak i informacji pochodzacych z mass mediow.
 

 
Będę tu wrzucała notatki z zajęć I-go roku pedagogiki resocjalizacyjnej na Uniwersytecie Rzeszowskim.
Póki co mykam na zajęcia.
Pozdrawiam i mam nadzieję, że komuś będą przydatne te materiały.
Dodaj komentarz ›/ Pokaż wszystkie (4) ›